İKTİSADİ ANALİZ TARİHİNE NASIL YAKLAŞMAK GEREKİR? (II)

Özet

Bu yazı, farklı iktisadi düşünce okulları arasında bir sınıflama yapma amacı gütmektedir. Bu amaçla, iktisadi düşünce okullarını birbirinden ayırdetmede yarar sağlayabilecek iki analitik sorun üzerinde durulmaktadır: bireysel çıkara dayalı davranışlar arasındaki uyumun nasıl sağlanacağına yönelik olan “koordinasyon sorunu” ile kendi kendisini sürekli olarak ve zorlanmadan yeniden üretme kapasitesine sahip olan bir toplumsal ve ekonomik düzenin nasıl ortaya çıkabileceğine yönelik “düzen” sorunu. Bu iki sorun aslında, iktisadın temel “sorunsalı” olan “Görünmez El” kavrayışının iki yüzünü göstermektedir. Dolayısıyla, bu yazıda, farklı okullar, görünmez el anlayışı ve ona yönelik eleştiriler bağlamında bir sınıflama içinde sunulacaktır.

Abstract

The present paper aims at developing a classification that can distinguish among different schools of thought in economics. For this aim in mind, two analitical problems that could be useful to distinguish amog different schools of thought are identified: “the coordination problem”, which seeks to explain the emergence of equilibrium out of individual self-interested behavior; and the “order” problem that seeks to explain the emergence of an economic and social order that would be capable of reproducing itself smoothly and continuously. These two problems, it is noted, are two façades of the same “problematic” of economics, namely the “Invisible Hand”. Thus in the paper, a classification among different schools of thought on the basis of the invisible hand conception is developed, and the analytical problems associated with this conception are discussed.

Anahtar kelimeler: Görünmez el, görünmez ters el, evrimci el, koordinasyon sorunu, düşünce okulları