TÜKETİCİLERİN DEĞER YAPILARI, GÖNÜLLÜ SADE YAŞAM TARZI VE SÜRDÜRÜLEBİLİR TÜKETİM ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

The Structure of Consumers’ Value, Voluntary Simple Life Style and Effect on Sustainable Consumption

Özet

Çevresel bozulmanın arttığı modern yaşamda gerçekleşen yüksek tüketim ve bu tüketim miktarının doğal kaynaklar ve çevre dengesi üzerinde yarattığı olumsuz etki dikkatleri tüketimin sürdürülebilirliği noktasına çevirmiştir. Çalışmada, tüketicilerin değer ve yaşam tarzlarının ve son dönemde çevre yönelimli pazar bölümünü araştırmada kullanılan gönüllü sade yaşam tarzının sürdürülebilir tüketim ile ilişkileri incelenmiştir. Bu kapsamda tüketicilerin değer ve yaşam tarzları VALS ölçeği, gönüllü sade yaşam tarzı ve sürdürülebilir tüketim davranışları ise ilgili çalışmalardan elde edilen ölçekler, anket yöntemi yoluyla elde edilen veriler aracılığıyla ölçümlenmiştir. Çalışmada tüketicilerin sürdürülebilir tüketim davranışlarını maddi tasarruf sağlayan ve çevresel duyarlılık ile ilgili davranışlar olarak iki bölümde incelenebileceği saptanmıştır. Genel olarak bakıldığında, tüketicilerin büyük bölümünün sürdürülebilir tüketim davranışını önemsediği saptansa da tasarruf sağlayan davranışların, çevre yönelimli davranışlara göre daha çok önemsendiği ortaya çıkmıştır. VALS değer ve yaşam tarzı grupları açısından yapılan değerlendirmede ise düşünen, yapıcı, mücadeleci ve deneyimliler gruplarının sürdürülebilir tüketim ile ilişkili olduğu ancak bu ilişkinin deneyimliler grubunda negatif olduğu ortaya çıkmıştır. VALS ölçeğinde verilen değer ve yaşam tarzlarının sürdürülebilir tüketimi açıklama yüzdesinin hayli düşük olduğu, gönüllü sade yaşam tarzı ile ilgili saptanan yaşam tarzlarının sürdürülebilir tüketimi açıklamada çok daha anlamlı olduğu sonucuna varılmıştır. Ancak VALS ölçeğinin işletmeler tarafından kullanım yoğunluğu dikkate alındığında araştırma sonuçlarının sürdürülebilir tüketim ile ilgili pazarlama faaliyetlerine ışık tutacağı düşünülmektedir.

Abstract

High consumption in modern life with increasing environmentally destructions, and the negative effects of this consumption on natural resources and ecological equilibrium have pointed the attentions on sustainability of consumption. In this study, the relation of the value structure of consumers and the voluntary simple life style which is recently used in researching environment-oriented market dimension with the sustainable consumption have been analyzed. In this context, value orientation of consumers VALS scale, voluntary simple life style and sustainable consumption behavior of the relevant studies have been measured through the scales. According to the research, it is pointed out that sustainable consumption behavior can be divided into two parts: financial saving and environmental sensitivity behaviors. In general, although it is determined that majority of consumers pay attention to sustainable consumption behavior; behavior of saving money’s being more important than environment-oriented behavior has emerged. In terms of the evaluation group for VALS, fulfilled, makers, strugglers and experiencers’ groups of sustainable consumption are associated with sustainable consumption, but this relationship has emerged negatively in experiencers’ group. In addition, VALS value and life styles are quite low for explaining sustainable consumption, but voluntary simple life style scale is more meaningful in explaining sustainable consumption. However, while taking into account the intensive usage of VALS scale of the companies, it is believed that the results will lead to the sustainable consumption which is related to the marketing activities. On the other hand, when the intensity of VALS scale usage by companies taken into account, the results of research related to sustainable consumption are thought to shed light on marketing activities.

Anahtar kelimeler: Sürdürülebilir tüketim, değer ve yaşam tarzları”, Vals Modeli, gönüllü sade yaşam tarzı