Dergiler / Osmanlı Bilimi Araştırmaları / 2016 / Cilt: 17 - Sayı: 2
Bilimin nesnelerine yüklenen tarihsellik: “Yüzeysel kasların arkadan görünümü”nün hayat hikayesinin incelenmesi
- Sayfa
- 27–41
- DOI
- —
Özet
Bilimsel nesnelerin de aynen insanların olduğu gibi kendi hikâyeleri vardır. Bu nesnelerin biyografilerini incelemek, farklı bağlamlarda nasıl dönüştüklerini göstermek sadece onlar hakkında bilgi vermez, aynı zamanda onların etrafını saran insanlar ve toplumsal yaşam hakkında da bizi aydınlatır. Bu makalenin amacı da, Albinus’un anatomi atlasında yer alan “The Outermost Order of the Muscle, Back View” adlı görselin uzun yolculuğuna odaklanarak, bu görselin farklı tarihsel ve toplumsal bağlamlarda uğradığı dönüşüm sürecini göstermeye çalışmaktır. Albinus’un bu görseli çizerken amacı, “ideal bedeni” çizmektir. Bu resim tam da doğada birçok şekilde yer alan bedenlerin standardizasyonu için mükemmel bir referans noktası oluşturacaktır. Yazı, daha sonra, bu resmin Diderot ve d’Alembert’in büyük yapıtı Encyclopédie’de nasıl ele alındığını tartışır. Felsefeciler bu görseli başka bilim adamları tarafından çizilmiş öteki anatomi resimleriyle yan yana getirerek, Albinus’un önerdiği tek bakış açısının yerine, okuyucuya çoklu bir perspektif sunacaklardır. Son örnekte ise Şanizade’nin Miratü’l-Ebdan kitabı yer almaktadır. Bu örnekte, resim kendi orijinal anlamını yitirir ve Osmanlı İmparatorluğunda “yeni bilimin” ortaya çıkışının bir göstergesi olur.
Abstract
Scientific objects like human beings have their own stories. Thus, the examination of their lifespans and how they transform in different contexts can reveal not only information about the objects themselves, but also their social and human circumstances. This article follows the long ‘travel’ of an image from Albinus’ anatomy book, “The Outermost Order of the Muscle, Back View”, with the goal of illuminating its transformation process through different historical and social contexts. When Albinus was drawing the image, his intent was to create an “ideal body”. This sort of image would be a perfect reference point for the standardization among the plentiful bodies in nature. The article then discusses how the image was appropriated by Diderot and d’Alembert in their grand work Encyclopédie. The philosophers juxtasposed this particular image to other anatomy pictures drawn by other scientists and offered multiple perspectives, rather than imposing a single perspective on the reader as in the case of Albinus. And lastly the image travelled to Şanizade’s Miratü’l-Ebdan, where it lost its original scientific meaning and turned into a signifier of the emergence of “new science” in the Ottoman Empire.