Dergiler / Osmanlı Bilimi Araştırmaları / 2019 / Cilt: 20 - Sayı: 2
Osmanlı ve Cumhuriyet Türkiyesi’nde Eczacı Kalfalarının Örgütlenme Girişimleri (1912-1949)
- Sayfa
- 75–102
- DOI
- —
Özet
Bu makalenin amacı, bugüne kadar eczacılık tarihi açısından incelenmemiş olan kalfalık kurumu ve eczacı kalfalarının Osmanlı döneminde başlayan örgütlenme girişimleri konusunda yeni bilgiler ortaya koymaktır. Eldeki bilgiler ışığında eczacı kalfalarının ilk örgütü olması muhtemel olan ve 1912’de kurulan İstanbul Eczacı İşçileri Cemiyeti’nden başlayarak 1949 yılına kadarki eczacı kalfaları cemiyetleri incelenmiştir. Osmanlı döneminde İttihad ve Terakki Cemiyeti ile başlayan değişik meslek mensuplarının kendi aralarında örgütleme veya başka bir deyimle “birleşme” çabalarının bir yansıması olarak 1912 yılında İstanbul Eczacı İşçileri Cemiyeti kurulmuştur. Savaş yıllarının zorlukları ve eczacı kalfalarının dağınık vaziyette olması cemiyetin ömrünün kısa olmasına neden olmuştur. 1919 yılında Beynelmilel Diplomalı ve Diplomasız Eczacı Müstahdemîni Cemiyeti adında sosyalist tabanlı ikinci bir cemiyet kurulmuşsa da çeşitli nedenlerden dolayı kısa sürede dağılmıştır. Cumhuriyet’in ilânından sonra eczacı kalfaları 1932 yılında İzmir’de Eczacı Kalfaları Cemiyeti adı altında örgütlenmiş ve bu girişimin hemen ardından 1933 yılında İstanbul’da Pratik Farmakoloğlar Birliği kurulmuştur. 1949 yılına gelindiğinde de yine İstanbul’da Türkiye Eczacı Kalfaları Birliği kurulmuş ve şubeleşme çalışmalarında bulunmuştur.
Abstract
Pharmacy journeymen are not analysed until today, within the context of the history of pharmacy. In this article, starting from the Ottoman period, new information is presented regarding the journeymen as a vocational institution, and the attempts of establishing journeyman associations. In the light of the current information, pharmacy journeyman associations are evaluated, beginning with İstanbul Pharmacy Workers’ Association (İstanbul Eczacı İşçileri Cemiyeti) which is probably the first journeyman association. The analysis covers the journeymen associations formed until 1949. In the Ottoman period, İstanbul Pharmacy Workers’ Association (İstanbul Eczacı İşçileri Cemiyeti) was established in 1912, as a reflection of a policy starting with Committee of Union and Progress (İttihad ve Terakki Cemiyeti), which attempts organizing the members of various occupations, or “unifying” them as distinct vocational groups. The Association was short lived due to the difficulties of the wartime period and the fact that pharmacy journeymen are dispersed throughout the city. In 1919, a socialist based organization, entitled International Association of Licenced and Unlicenced Pharmacy Employees (Beynelmilel Diplomalı ve Diplomasız Eczacı Müstahdemîni Cemiyeti) was founded, but it was disbanded within a short period. After the declaration of the Republic, in 1932, pharmacy journeymen formed an Association of Pharmacy Journeymen (Eczacı Kalfaları Cemiyeti) in İzmir, and immediately afterwards, Union of Practicing Pharmacists (Pratik Farmakoloğlar Birliği) was established in İstanbul. By 1949, Turkish Union of Pharmacy Journeymen (Türkiye Eczacı Kalfaları Birliği) was founded in İstanbul, and it attempted to open branches in different cities.