Çanakkale ve Çevresindeki Bazı Türk Dönemi Yapılarında Görülen Denizcilikle İlgili Kazıma (Grafiti) Tasvirler

Özet

Öz İnce uçlu bir aletle duvarlara kazınarak yapılan grafitiler,Çanakkale’deki bazı Osmanlı dönemi yapılarında karşımıza çıkar. Buyapılar içinde Behramkale’de (Assos) I. Murad döneminde (sal. 1359-1389)inşa edilen Hüdavendigâr Cami, Babakale’de kaptan-ı derya KaymakMustafa Paşa’nın (ö.1730) en geç 1730’lara tarihlenebilen hamamı veMahmudiye’de Cezayirli Hasan Paşa’nın (1713-1790) yaptırdığı köşkvardır. Sadece Çanakkale değil, yakın çevrede ayrıca Trakya, Anadolu vedenize kıyısı olan yakın çevredeki başka ülkelerde de bu türden grafitilerinyapıldığı, günümüze ulaşabilen örneklerden anlaşılmaktadır.Grafiti içeren yapıların inşa edildiği Çanakkale’deki yerleşimlerdebir limanın bulunması ve stratejik konumları kara-deniz ticaret bağlantısınısağlamış; aynı zamanda gemiciler ve tersane çalışanları için de uğrak biryer olmuştur. Bu noktada grafitilerin kimler tarafından yapılmış olabileceğikonusunda fikir yürütebilmekteyiz. Bu tasvirler olasılıkla buralardadenizciler veya tersanede çalışanlar tarafından sade, ancak ayrıntıcı venaif bir üslupla çizilmişlerdir.Grafitilerin konularını daha çok deniz yaşamına ait yelkenli, kürekligemiler, dalgalar, fantastik deniz canlıları, korsan tasvirlerinin yanındabitkisel ve geometrik bezemeler oluşturur. Bu tasvirler bu bölgelerindenizcilik faaliyetlerinin yanı sıra inançlarına ilişkin eşsiz bilgiler sunar