Dardanelles, Hellespont, Çanakkale: Çanakkale Haritaları

Özet

Öz Tarih boyunca devletler, denizlere egemen olma durumlarına göre dünya siyaset vekamuoyunda etkinliklerini arttırmıştır. Türk Tarihi de bu açıdan benzer özellikler taşımaktave denizcilik tarihinin araştırılmasında yazılı kaynaklardan biri olan haritalar çalışmalarakaynak sağlamaktadır. Haritalar, dönemlerinin siyasi, ekonomik, askeri ve sosyal değerleriniaktarmalarının yanı sıra estetik ve kültürel özelliklerini de yansıtırlar. Bu kapsamda ikikıtayı birleştiren konumuyla Çanakkale, Anadolu’nun, Marmara Denizi’nin ve Karadeniz’inkapısı olması nedeniyle ayrı bir öneme sahiptir ve birçok tarihi haritaya konu olmuştur.Osmanlı Devleti’nde ilk deniz üssü olarak Gelibolu’nun seçilmesiyle Çanakkale, denizlerdekifaaliyetlerde her dönem önemli yere sahip olmuş ve sonrasında da Başkent İstanbul’ayakınlığı nedeniyle ayrı bir önem kazanmıştır. Çanakkale bu konumuyla ve şehirseldokusuyla birçok tarihi haritada yer almaktadır ve bu haritalarda şehrin ve çevresinin zamaniçerisinde değişimleri de tespit edilmektedir. Ayrıca I. Dünya Savaşı’nın en önemli cephesiolan Çanakkale için üretilen deniz ve kara haritaları dönemin savaşlarına ışık tutmaktadır.Bu çalışmada, farklı dönemlerden seçilen haritalar incelenerek kaynaklar arasında ilişkikurulmuş, özellikle Çanakkale Savaşları sırasında üretilen haritalar tanıtılmıştır.