I. Dünya Savaşı’na Ait Macarca Bir Eser: “Törökök” (Türkler)

Özet

Öz István Dobay I. Dünya Savaşı başlarında Budapesti Hírlap gazetesi adına İstanbul’a gelerek aldığı özel izinle Çanakkale Cephesi kara ve deniz savaşlarını ve askeri bölgeleri gözlemleme fırsatı bulur. Dobay, Osmanlı topraklarında başta İstanbul ve Çanakkale cephesinde tuttuğu notlarını 1917 yılında Macarca yayımladığı “Törökök” (Türkler) isimli kitapta toplamıştır. Bu eser I. Dünya Savaşı daha sonlanmadan Macaristan’da yayımlanmıştır. Eserde yabancı bir gazetecinin gözünden Çanakkale Savaşlarıyla ilgili özel bilgiler verilmekle beraber savaşın askeri yönü dışında siyasal, kültürel ve toplumsal yönü hakkında da ilginç ayrıntılar bulunmaktadır. Bu çalışmada Dobay’ın gözünden gerek Osmanlı toplumu ve şehirleri hakkındaki gözlemleri gerekse Çanakkale cephesindeki gözlem ve tespitleri ortaya konulmuştur. Dobay’ın olaylara farklı bir bakış açısı sağlaması açısından bu eser son derece önemli bir kaynaktır. Ayrıca eser I. Dünya Savaşı ve Çanakkale Savaşları literatürüne de önemli bir katkı yapmaktadır.