İSLAM HUKUK TARİHİNDE ÖRNEK BİR TEŞEBBÜS: İMAM EBÛ HANİFE’NİN İLİM HALKASI

A Model Jurisprudence School in the History of The Islamic Law: The School of Abu Hanîfa

Özet

Ebu Hanife‟nin hocalarından devraldığı Kufe ilim halkası, Hanefi mezhebinin oluĢumunda ve yayılmasında etkili olmuĢtur. Kufe mescidinde faaliyet gösteren bu halkaya genelde ilmî geliĢimini tamamlamıĢ uzman niteliğindeki kimseler katılırdı. Kendisine has bir yöntemle meselelerin müzakere edildiği halkada elde edilen fıkhî çözümler Ebu Hanife denetiminde yazıya aktarılırdı. Böylece uzun ve sistematik çalıĢmalar sonucu hem Hanefi fıkhına kaynaklık eden metinler (usûl) oluĢmuĢ hem de Ebu Hanife‟nin ve hocalarının ilmî mirası halka mezunları vasıtasıyla geniĢ bir coğrafyaya yayılmıĢtır. Halka, bir çok açıdan günümüz ilmî çalıĢmalarına da ilham kaynağı olabilecek niteliktedir.

Anahtar kelimeler: Ġlim halkası, içtihad, duygusal iletiĢim, muhalefet, yönlendirme, kurul, uzmanlık, finanse etme, öğrenci, yoğun mesai, farazî fıkıh, müzakere, katılım