Dergiler / Felsefe Dünyası / 2011 / Sayı: 53
SAYILAMAZ SONSUZLUK, KARAR VERİLEMEZLİK VE GÖDEL’İN EKSİKLİK TEOREMİ
- Dergi
- Felsefe Dünyası
- Sayı
- 2011 · Sayı: 53
- Sayfa
- 253–270
- DOI
- —
Özet
Bu makalede 19. ve 20. yüzyılda matematiğin felsefesi/temelleri üzerine yapılan çalışmalardan, mantığın ve biçimselleştirmenin getirdiği sonuçlardan, hesaplanabilirlik kuramının tarihinden, ve teorik bilgisayar biliminin oluşumuna neden olan matematik dünyasındaki çalışmalardan bahsedilmiştir. Özetle, Cantor’un sonsuz kümeler kuramı, kendine referans veren paradokslar, Gödel’in eksiklik kuramı, karar verilemezlik ve teorik bilgisayar bilimi literatüründe bilinen durma problemine değinilmiştir. Son olarak kümeler kuramında bir problem olarak bilinen süreklilik hipotezinin biçimsel dillerle olan ilişkisinden ve hesaplanabilirlik kuramında doğabilecek potansiyel bir krizden bahsedilmiştir.
Abstract
In this paper, we survey the topics that were studied in the 19th and 20th century on the philosophy/foundations of mathematics, and discuss the impacts of mathematical logic and formalism, history of computability theory, and studies in mathematics that lead to the creation of the foundations of theoretical computer science. Briefly, we discuss Cantor’s theory of infinite sets, self-referential paradoxes, Gödel’s incompleteness theorems, undecidability, and the halting problem. Finally, we discuss the relationship between formal language theory and a problem in set theory, called the continuum hypothesis. We then point out a possible crisis, that may occur in computability theory, in relation to the continuum hypothesis.