İLKÇAĞ FELSEFİ DÜŞÜNCESİNDE, AHLAKİ BİR PROBLEM OLARAK “DÜNYA ALGISI”

Özet

İlkçağlarda, Sokrates öncesi filozoflar ilgilerini tamamen dış dünyaya yöneltmişler; buna rağmen ahlaki bir eylemde bulunan insanın yaşadığı yer olarak dünya hakkında suskun kalmışlardır. Kendilerinden önceki mitolojik dönemde, elbette dünya hayatı ve insanla ilgili mitolojinin etkisiyle belli ahlaki tutumlar söz konusu iken, doğa filozofları doğa hakkında rasyonel sayılabilecek bir tutum izlemeleri sebebiyle, bu konuda belirgin bir teori geliştirmemişlerdir. Sofistler ve daha sonra Sokratesle birlikte bu durumun değiştiğini ve insana olan ilginin artmasıyla birlikte, insanın içinde yaşadığı bir yer olarak dünya hakkında, epistemoloji ve ontolojinin yanında etiki ilgilendiren felsefi görüşlerin de dile getirilmeye başlandığını görüyoruz. Platon, Stoacılar ve Yeni Platoncu felsefe bize bu konuda oldukça zengin sayılabilecek felsefi içeriğe sahiptir.

Abstract

World, as a place men live, act and communucate with his/her fellows –whether humans or other beings- has always an important influence on the ethical thoughts and behavior of human beings. Philsophers, since Thales, have needed to develop a sort of theory about the world or the source of the things that exist in the world. Observing their world-perspectives we can infer what values, does the the world have in their eyes. A materialistic view regarding the world, I argue, have led to an ethical thought , even though if it is not clear for all the readings, as is the case with Presocratics. This paper aims at examining the views of the ancient philosophers, concerning the world as an ethical problem.

Anahtar kelimeler: Dünya, Evren, doğa, insan davranışı, etik, Antik felsefe