LİBERAL ORTAK İYİNİN CUMHURİYETÇİ ELEŞTİRİSİ ÜZERİNE

Özet

Her ikisi de özgür siyasi rejimler olma iddiasında olan liberal demokrasi ve cumhuriyetçi demokrasi, aynı zamanda birbirleriyle hep rekabet halindedirler. Tartışma konularının başında ise ortak iyi gelmektedir. Bu çalışmada cumhuriyetçi geleneğin liberalizmin ortak iyi anlayışı eleştirisi ele alınmıştır. Bu eleştirinin öncelikli muhatabı post-modern skeptizmden etkilenmiş olan siyasi liberalizm ekolü oldu. Cumhuriyetçiler liberallerin bireyci felsefi yaklaşımları sebebiyle hatalı bir ortak iyi kavrayışına sahip olduğunu ileri sürerler. Liberalizmin bir siyasi birimin üyeleri olarak bireylere ortak iyiye yönelik güçlü bir bağlılık sunma konusunda yetersiz kaldığı iddia edilmektedir. Cumhuriyetçiler, liberallerin bireyci çıkar/haklar temelli bir ortak iyi anlayışının yerine, kendi toplumcu ve sivil erdem temelli ortak iyi anlayışlarının konması gerektiğini ileri sürerler. Liberalizm ile cumhuriyetçilik alternatif veya rakip siyasi toplum anlayışlarına sahiptir, haliyle siyasi toplumun temeli ve ortak iyi konusunda ayrışmaktadırlar. Ancak enstrümantal cumhuriyetçiler ile liberalizm arasında ilk başta göründüğünden çok daha güçlü bir yakınlık vardır. Siyasi ve kapsamlı liberalizm akımları, kendi içlerinde de ortak iyinin ne olduğu konusunda ayrılığa düşmektedirler. Ortak iyi tartışması, liberalizmin sadece siyasi bir çerçeve sunan formel bir ideoloji mi olduğu, yoksa liberal bir ahlak teorisine sahip kapsamlı bir ideoloji mi olduğu tartışmasıyla yakından ilişkilidir.

Abstract

Liberal democracy and republican democracy, both of which claim to be free political regimes, are also always in competition with each other. The common good is at the top of the discussion topics, and in this paper, it was studied on the criticism of the republican tradition towards the liberal common good understanding. The primary addressee of this criticism was the political liberalism influenced by post-modern skepticism. Republicans argue that liberals have an erroneous understanding of the common good because of their individualistic philosophical approach. It is argued that liberalism has failed to offer individuals a strong commitment to the common good as members of a political unit. Republicans argue that liberals’ understanding of the common good based on individualistic interest/rights should be replaced by their own communitarian and civil virtue-based understanding of the common good. Liberalism and republicanism have alternative or rival political societies, so they differ on the basis of political society and the common good. But there is a much stronger affinity between instrumental republicans and liberalism than it first appeared. Political and comprehensive liberalism currents disagree on what is the common good within themselves. The common good debate is closely linked to the debate whether liberalism is just a formal ideology that offers a political framework or a comprehensive ideology with a liberal theory of morality.

Anahtar kelimeler: Ortak İyi, kişisel çıkar, liberalizm, cumhuriyetçilik, sivil erdem