“Ki Dirler O Bizüz” Redifli Gazellerde Divan Şairinin Kimliği

The Identity of Divan Poets in the Gazels with the Redif of “Ki Dirler O Bizüz (That They Say That’s Us)”

Özet

Divan şiirinde konunun genellikle redifi belirlediği düşünüldüğünde “…ki dirler o bizüz” redifinin şiire kattığı anlam dikkat çekmektedir. Şairlerin dile getirdikleri “biz” ile divan şairinin kendisini kastetmesi fikrinden hareketle bu redifteki şiirler incelenmeye değer bulunmuştur. Şiirlerin tespitinde aynı redifli gazellerin “nazîre” olabileceğinden yola çıkılmıştır. Böylece hikemî tarzın büyük temsilcisi Nâbî’nin bu redifle yazılan şiiri model kabul edilerek; XVII. yüzyıl ve sonrasındaki “… ki dirler o bizüz” redifli gazellerden tespit edilebilenler ele alınmıştır. Klasik Türk edebiyatı geleneğinin bir parçası olan nazîreciliğe değinilirken; ortak bir zevki paylaşan şairlerin şiirleri incelenmeye ve redifin muhtevaya kattığı değer göz önüne alınarak, “biz” olarak adlandırılan şairin kimliği ortaya konulmaya çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Divan şairi, nazîre, redif, Nâbî.

Abstract

Considering that the redif is generally determined by the topic in Turkish lyric poems, the meaning that the redif “…ki dirler o bizüz” adds to the poem draws attention. Acting through the idea that the poets have meant themselves with “we”, the poems in this redif is found to be worth studying. In the determination of the poems, I acted from the point that the redif with same meaning might be “nazîre”. Hence, I took the major representative of the poetic philosophy, Nâbî's poems written in this style as a model, and analyzed the gazels with redif “…ki dirler o bizüz” in and after the 17th century. While discussing the nazire tradition of the classical Turkish literature, the study will attempt to examine the poets with a common zest, and to reveal the identity of the poet who referred himself as “we” by thinking that the redif adds value to the contents of the poems.