Dergiler / Erdem / 2012 / Sayı: 63
Tanzimat’tan Mütareke Dönemine Kadar Kütüphanelere Yönelik Çalışmalar (1839-1922)
- Dergi
- Erdem
- Sayı
- 2012 · Sayı: 63
- Sayfa
- 1–46
- DOI
- —
Özet
Tanzimat Fermanı (1839) ile birlikte Osmanlı devletinde devleti oluşturan temel kurumlarda bilgi üretim ve aktarım sistemini oluşturan kurumlarda da önemli değişiklikler yaşanmıştır. Bunlar içinde de en önem verilenleri hem askeri hem de sivil eğitim-öğretim kurumlarıdır. Bu dönemde “devlet” olma özelliği ve devleti meydana getiren unsurların / kurumların yönetilmesi ön plana çıkarılmaktadır. Burada çalışmanın konusu gereği eğitim-öğretim kurumları ve bu kurumların ayrılmaz birer parçası olan kütüphaneler ve bunların toplumun bilgilenmesindeki rolleri üzerinde durulacaktır. Bilgi merkezlerinin üretilen bilginin toplumsallaşmasında kullanılmasının Osmanlı devletinin siyasi ve toplumsal yönden önemli dönüşümler geçirdiği dönemler ışığında ele alınması, kütüphane kurumu ve onun hizmetlerine olan bakış açısını ortaya koymakta daha verimli olacaktır. Çalışmada, 1839-1922 yılları arasında kütüphaneler ile ilgili yapılmış siyasi, hukuki ve kültürel gelişmeler örnekleriyle ele alınacaktır.
Abstract
Tanzimat (1839) created significant changes not only in state institutions but also in the institutions that constituted the system of the production and distribution of knowledge. The most important ones of these institutions were the military and civil educational institutions. The reorganization of essential government institutions and institutions forming the knowledge production and dissemination system have not only affected the formal organizational structure of the state but also changed social, cultural and political life in the society. We believe that state institutions should be analyzed by considering both the relations among them and with the existing environment in which they took place in order to have a clear understanding of the effects of this reorganization. Therefore, we claim that Ottoman libraries and their services must be examined in the light of various periods that can be considered as cornerstones which deeply affected social, cultural and political life in the Ottoman Empire. This paper examines the reorganization of educational institutions in connection to the libraries; and emphasizes the role of libraries in dissemination of knowledge to society. This paper also aims to explain how libraries and their services were comprehended and affected by the reorganization of the state (1839-1922) with respect to political, legal and cultural changes through related examples.