Dergiler / Felsefe Dünyası / 2011 / Sayı: 54
ON DOKUZUNCU VE YİRMİNCİ YÜZYILIN DOĞA TASARIMI
- Dergi
- Felsefe Dünyası
- Sayı
- 2011 · Sayı: 54
- Sayfa
- 171–190
- DOI
- —
Özet
Bu metinde son iki yüzyılın doğa tasarımı serimlenmeye çalışılmıştır. İlkin Kant’ın numen-fenomen ayrımı, kendisini doğa bilimine dayandırmış olmakla güvende addeden bilgi kuramları bağlamında ele alınmış; ardından Kant’ın “çözülemez” dediği antinomi (çatışkı)’leri; kavram ile nesnesi arasındaki ayrımın saltıklığını yadsımayı ve yerine özdeşliğini koymayı deneyen Hegel’in “ereklilik ve ilerleme” fikri açısından yorumlanmıştır. Ardından doğa tasarımın zaman içindeki dönüşümü Maxwell ve Einstein’ın izi sürülerek takip edilmiştir. Sonuçta tek bir doğa tasarımının olmadığı, var olan doğanın ve doğa tasarımlarının da tamamlanmış olmadıkları, doğa tasarımlarının bilimin verilerini de dikkate alarak yeni biçimler kazandığı ortaya konulmuştur.
Abstract
In this text, it is tired to expose representation of nature in the last two century. Firstly, Kantian distinction between phenomen and noumenon discussed. Secondly, this philosophy is expounded in context of Hegel’s finality and progress. Thirdly, in Maxwell and Einstein, alternation of the notion of representation of nature is traced out. Finally, it is argued that there is no single and unigue representation fo nature, and they are always transition to another one while science is improved.