ASABİYETTEN UHUVVETE - Medine’de Hz. Peygamber’in (s.a.v.) İslâm Kardeşliğine Dayalı Bir Toplum Oluşturma Stratejisi Üzerine-

FROM ASABIYYAH TO THE UHUWWAH -On the Prophet‟s Strategy of Constituting a Society Based on Islamic Brotherhood in Medina -

Özet

Kur’ân-ı Kerîm’de Yüce Allah açık ve seçik bir ifade ile “mü’minler kardeştir” buyurmaktadır. Bu itibarla, Hz. Peygamber bir yandan imân, sâlih amel ve güzel ahlâka dayalı ilk İslâm toplumunu oluşturan Ashâb-ı Kirâm’ı yetiştirirken hem mü’minlerin kardeşliğini vurgulayan hadisler serdetmiş, hem de bizzat bunu gerçekleştirmeye yönelik faaliyetlerde bulunmuştur. “Asabiyeten Uhuvvete” üst başlığı ile ele aldığımız bu makale,** Hz. Peygamber’in (s.av.) Medine’de İslâm Kardeşliğine Dayalı Bir Toplum Oluşturma Stratejisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Geniş bir perspektife sahip bu konu, farklı disiplin ve farklı bakış açılarıyla da incelenebilirdi. Ancak biz bu meseleyi, siyer literatüründeki tarihsel malzeme yığını içerisinden önemli gördüğümüz bazı temel unsurları öne çıkararak bir araya getirmeye çalıştık. Bunu yaparken, İslâmî tebliğin önündeki en büyük engellerden biri olan Câhiliye asabiyeti ve özellikleri üzerinde kısaca durulduktan sonra, Hz. Peygamber’in kardeşliğe dayalı bir toplum oluşturma hususunda Medine’de attığı önemli adımlar ve düzenlemeler hakkında bilgi verilmeye çalışılmıştır. ** Bu çalışma, 2012 yılı Kutlu Doğum Haftası etkinlikleri münasebetiyle Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından 21-22 Nisan 2012 tarihlerinde Ankara’da gerçekleştirilen “Hz. Peygamber Kardeşlik Ahlakı ve Kardeşlik Hukuku Sempozyumu”nda tebliğ olarak sunulmuş, daha sonra bazı ilavelerle makale formatına dönüştürülmüştür.

Abstract

Allah explicitly states in the Quran that “the Muslims are brothers and sisters to each other.” In this respect, while the Prophet was educating his companions who constituted the early Islamic society based on faith, true deeds, and social ethics on one hand, on the other hand he uttered Hadith emphasizing the brotherhood and was engaged in activities in order to achieve it. This paper titled as “From Asabiyyah to Uhuwwah (From Kinship/Tribalism to Brotherhood)” aims to present On the Prophet’s Strategy of Constituting a Society Based on Islamic Brotherhood in Medina. Undoubtedly, this subject could be studied in terms of different disciplines and perspectives. However, I tried to bring out the subject by putting forward the main elements within the historical materials in sirah literature. Thus, first I have briefly mentioned the Jahiliyya Kinship/Tribalism and its features as one of the biggest obstacles in front of Islamic call; then I have elaborated the steps and regulations that the Prophet followed in order to constitute a society based on brotherhood.