“ANLAMI GİZLEMEDE BEDÎ’Î İBHÂMIN BELÂGATI” (TE’VÎL IŞIĞINDA BELÂĞÎ BİR ARAŞTIRMA)

THE RHETORIC OF AL-IBHAM AL-BADI’I IN DISGUISING THE MEANING (RHETORIC STUDY IN TERMS OF INTERPRETATION)

Özet

Makale, bedi’ ilminde “ibham” olarak isimlendirilen belâgat sanatını ele almaktadır. İbhâm, beliğ mütekellimin (bilinçli olarak) muhataba iki zıt manadan birisini tercih etmesine yardımcı olacak bir karîne vermeksizin, aynı anda iki zıt mananın anlaşıldığı bir söz söylemesidir. Makale, beliğ mütekellimin ibhâm sanatını yapmak için kullandığı çeşitli dilsel üsluplardan da bahseder. Ayrıca makale, ibhâmın belâgatına dikkat eden muhataptaki te’vil ve telakkî kabiliyetini işlemektedir. Makale, bir hazırlık kısmıyla başlayıp, ibhâm terimlerinin tariflerini yapmakta daha sonra şiirlerden ve nesirlerden misaller vererek devam etmekte ve sonuç kısmıyla bitmektedir.

Abstract

This research examines an art of rhetoric in ‘ilm al-badi’i that is called as “al-ibham” (obscurity); that an eloquent speaker (deliberately) says a speech which is understandable in two opposing meanings at the same time, as long as he doesn’t give to the listener a clue that specify a choice of one meaning over the other opposing one. The research studies various verbal styles that are used by an eloquent speaker for building al-ibham, and discusses about the skill of receiving and interpretation of a listener that is aware for eloquence of al-ibham. The research begins with an introduction, definition of al-ibham term, presents examples from poetry, prose, and the conclusion.