Kelam İlminin Metafizikleşme Süreci

Özet

Kelam ilmi, başlangıçta bir nas yorumu olarak ortaya çıkmıştır. Bu dönemde kelamın temel meseleleri irade hürriyeti ekseninde Allah’ın zatı, sıfatları, nübüvvet, kader ve ahiret bahisleridir. Gerek bu konularda yapılan tartışmalarda gerek gayrimüslimlerle yapılan tartışmalarda kullanılan deliller, bir bütün olarak varlık hakkında konuşmayı gerekli kılmıştır. Tek tek bütün mevcutlar hakkında konuşmak imkansız olduğundan, mevcutlar genel kavramlar altında sınırlanmıştır. Böylece bir nas yorumu olarak ortaya çıkan kelam ilmi, hicrî ikinci yüzyılın sonlarından itibaren Mu‘tezile kelamcıları tarafından metafizik bir disiplin haline getirilmiştir. Kelam ilminin bu dönemde şekillenen temel meseleleri ve bu meselelerin tertibi sonraki yüzyıllarda bu şekilde varlığını sürdürmüştür.

Abstract

Kalâm in early times of Islam developed as interpretation of nass (Quranic verses). In this period the main problems of kalâm are God and his attributes, prophecy, destiny, and the life after death. Both the arguments used in debates on these subjects and the debates against non-Muslims necessitate to speak of existence and all beings. Because of the speaking on all individual beings is impossible, beings were limited in general concepts. Thus, the science of kalâm turned into a metaphysical discipline by the attempt of Mu‘tazilî mutakallimûn towards the end of the second century AH. The main problems of kalâm and order of these problems in the books of kalâm were determined in this period, and continued as determined latter centuries.