Hukuk felsefesinin rekabet ve denetim ikilemine ilişkin bir değerlendirme: Türk bankacılık sisteminin yapısıüzerine iki deneme yazısı

Competition versus regulation paradox of the legal systems: Two critical essays on a case study of the Turkish banking system (1962- 2010)

Özet

Tam rekabet arz ve talebin oluşturduğu bir fiyat mekanizmasına dayandığı için,ülke kaynaklarının halkın taleplerine göre dağıtımı gerçekleşirken, artan ekonomikverimlilik ile birlikte genel refaha olumlu katkılar sağlanmış olacaktır. Gerçekleşecekolan rekabet, daha verimli üretim ve işletmeciliği beraberinde getirirken, daha az kaynak kullanımını teşvik edici bir görev üstlenmiş, ve böylece, kaynak ısrafının minimize edilmesi de mümkün hale gelmiş olacaktır. Bankacılık örneğinde, tam rekabet koşullarında, “BANK MANAGEMENT TRAP” olarak da adlandırılabilecek üçgen’deki“Likidite”, “Güven”, ve “Gelir” ikilemleriyle karşı karşıya kalmaktadır. Diğer yandan,denetim ve gözetim organlarının en önemli amaçlarından biri ise, mevduat sahiplerinin çıkarlarını korumak için bankaların aşırı riskleri üstlenerek iflas tehlikesiyle karşıkarşıya kalmalarının zamanında önlenmesinden ibaret ise de, devlet atıl fonların ekonomiye en yararlı bir şekilde aktarılmasını sağlayan sistem ve hukuki alt yapısını dageliştirmek zorundadır. Yine, bankacılık örneğinde, bir sistem olarak “Rekabet” olgusunun temelini ve yasal çerçevesini oluşturan alt yapı, denetim organlarının içindebulunduğu ikilemi oluşturmaktadır. Bu ikilem “REGULATORY TRAP” olarak ad- landırılmaktadır. Bu araştırma, iki deneme yazısı şeklinde kaleme alınmış olup, TürkBankacılık Sistemi’ne (TBS) ilişkin 1962-2010 yıllarını temel alarak, sözü edilen ikilemleri tartışmaktadır.Genel hatlar itibarıyla, Bu yazının bölümlerinde sırasıyla araştırmanın amacı ve metodolojisi, haksız rekabetin genel bir çerçevesi, bankacılıkta rekabetin önemi. TürkBankacılık Sisteminin (TBS) haksız rekabet kavramı açısından bir değerlendirmesi veson olarak sonuç kısmında sorunlar ve çözüm önerileri yer almaktadır.

Abstract

In this research, we touch upon the conflicting “Managerial Trap” and the“Regulatory Trap” during the process of “Perfect Competition” in contrast to the“Danger of Abnormal Risk-Taking” by corporations. Two essays have been compiledto briefly discuss the theoretical base of the so-called “Risk versus Return” paradoxof the management on one hand, and the “Efficient Resource Allocation versus safeguarding the Consumer” paradox of the Regulatory authorities on the other hand. Asa case study, data of the Turkish Banking System for a period of 1962-2010 has beenanalyzed to conclude that the Turkish Banking System which has been enormouslypublic banking system wise oligopolistic, has now left this position to the private banking system. Implications of this rapid change should have enormous repercussionstowards the strategic dimensions of the legal system; law enforcement; and the stateas a whole. Although first essay discusses the philosophy of these aspects, second essay concentrates upon the case study to discuss important outcomes for the regulatoryauthorities.