Olba Kazıları Late Roman 1 Amphoraları ve Arkeometri Sonuçlarının Değerlendirilmesi

Evaluation and Archaeometric Results of Late Roman Amphorae 1 from Olba Excavations

Özet

Antik Dönem’de Dağlık Kilikia’da, günümüzde Mersin Silifke İlçesi Örenköy sınırlarında yer alan Olba, Doğu Akdeniz için tipik sayılan yerleşim özelliklerine sahip bir merkezdir. Kentte 2010 yılından bu yana gerçekleştirilen kazılarda ele geçen seramikler içinde amphoralar önemli bir grubu oluşturmaktadır. Olba’da tiyatro ve manastır yapılarından açığa çıkarılan Late Roman 1 amphoralarının (LRA 1) ele alındığı bu çalışmada, amphoraların tipolojik özellikleri ve bunların bir kısmı üzerinde gerçekleştirilen petrografik ve kimyasal analizlerden elde edilen verilerin sonuçları sunulmaktadır. Olba’da ele geçen Geç Antik Dönem amphoraları içinde LRA 1 amphoraları, en fazla örneğe sahip olan formdur. Bu amphoraların geç dönem özellikleri gösteren LRA 1B tipine ait örnekleri MS 6. yüzyıl başından MS 7. yüzyıl ortasına kadar tarihlenmektedir. Yapılan arkeometrik çalışmada, petrografik olarak çalışılan toplam 45 örnek, analizlerden elde edilen verilere göre 7 gruba ayrılmış ve kimyasal özelliklerinin tespiti için 20 parçanın XRF analizi gerçekleştirilmiştir. Örneklerin analizlerinin sonuçları, bölgenin jeolojik yapısıyla ilişkilendirmeyi mümkün kılmaktadır. Doğu Akdeniz ürünlerinin ticari dolaşımını belgeleyen ve Kilikia’da da birçok merkezde üretildiği arkeolojik verilerle kanıtlanan amphoraların Olba’daki yoğunluğu, kentin bölgesel ölçekteki ticari ilişkilerine işaret etmektedir.

Abstract

Olba which is located in Rough Cilicia within the borders of Mersin, Silifke, Örenköy today, has settlement characteristics considered to be typical for the Eastern Mediterranean. Amphorae constitute an important group among the ceramics uncovered in the city since 2010. In this study, Late Roman 1 amphorae (LRA1) found in the excavations of the theater and monastery of Olba will be discussed. Th eir typological charactersistics as well as the data obtained from petrographic and chemical analysis will be presented. LRA 1 amphorae are the most common form among the Late Antique amphorae found in Olba. Th ey belong to the sub-group of LRA 1B and date to the early 6th - mid 7th century AD. In the archaeometric study, a total of 45 samples studied petrographically were divided into 7 groups according to the data obtained from the analyzes, and XRF analysis of 20 pieces was performed to determine their chemical properties. Th e results of the analysis of the samples suggest a correlation with the geological structure of the region. Th e density of amphorae in Olba documenting the commercial circulation of eastern Mediterranean products and that is proved to be produced in many centers in Cilicia with archaeological data, points to the commercial relations of the city on a regional scale.