Bitlis Kent Merkezinde Geleneksel Konut Dokusunun Korunma Sorunları

Conservation Problems of the Traditional Housing Fabric in the City Center of Bitlis

Özet

Bitlis ili Doğu Anadolu Bölgesinde, Bitlis Deresi’nin oluşturduğu doğal bir geçit üzerinde yer almak tadır. Eski çağlardan itibaren ticaret yollarını kontrol etmesi nedeniyle stratejik öneme sahiptir. Düzgün kesme taştan ve üstü düz toprak damlı inşa edilen Bitlis evleri, özgün bir mimari anla yışa sahiptir. Kentin dokusu topografik yapının etkisiyle organik şekilde gelişmiştir. Evler birbirle rinin manzarasını kapatmayacak şekilde yapılmışlardır. Süreç içerisinde geleneksel dokuya uygun olmayan müdahaleler kent dokusunun bozulmasına neden olmuştur. Bu çalışmanın amacı Bitlis kent merkezinde geleneksel dokuyu oluşturan sivil mimarlık örneği yapıların korunma sorunlarını tespit etmek, koruma ve yeniden kullanım önerileri geliştirmektir. Çalışmada 1998 yılında Bitlis kent merkezinin geleneksel dokusunun korunması amacıyla yapılan koruma amaçlı imar planı analizleriyle tespit edilen durum ile günümüzdeki durum karşılaştırılmış, geleneksel dokunun koruma sorunları tespit edilmiştir. Koruma sorunlarının temelinde kullanıcıların çeşitli nedenlerle yapılara olumsuz müdahalelerinin olması, ekonomik yetersizlikler, bilinçsizlik ve karar vericilerin zamanında önlem almaması olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, geleneksel dokunun korunmasına yönelik koruma ve yeniden kullanım önerileri geliştirilmiştir.

Abstract

The province of Bitlis is located on the Eastern Anatolia, on a natural passage formed by the Bitlis Stream. It has strategic importance since it has controlled trade routes since ancient times. Bitlis houses, built with smooth cut stone and flat earthen roofs, have a unique architectural under standing. The houses are built in such a way so as not to obstruct each other's views. In the pro cess, the interventions that were not suitable for the traditional texture caused the deterioration of the urban texture. This study aims to identify the conservation problems of the civil architec tural examples that make up the traditional texture in the city center of Bitlis and to develop suggestions for conservation and reuse. In the study, the situation determined by the conserva tion-purpose zoning plan analyses made in 1998 to preserve the traditional texture of the Bitlis city center and the current situation were compared, and the preservation problems of the tradi tional texture were determined. It has been observed that the basis of the protection problems are the negative interventions of the users on the buildings for various reasons, economic insuf ficiencies, unconsciousness, and the decision makers not taking precautions in a timely manner. As a result, conservation and reuse proposals have been developed to preserve the traditional residential fabric.