FADL HASEN ABBÂS’A GÖRE KUR’AN’IN EDEBÎ/BEYÂNÎ İ‘CÂZI

Özet

Bu makale kadim ilim geleneğimizin son temsilcisi, aynı zamanda bir müfessir olan Fadl Hasen Abbâs’ın (1932-2011) edebî i‘câza dair görüşlerini ele alıp incelemektedir. Bu çerçevede nazım anlayışına, kelime, cümle, pasaj ve sûre düzeyinde olmak üzere Kur’an metninin tabiatına ilişkin tespitlerine yer verilmiştir. Ona göre Kur’an ideal bir metin yapısı arz etmektedir: Kur’an’da her kelime ve cümle, ikinci bir alternatifi düşünülemeyecek şekilde, olması gereken en uygun yere konulmuştur. Haddizatında Kur’an’ın i‘câzı da bu hususiyetinden kaynaklanır. Kur’an’da tekrar olmadığı gibi zâid bir harf de yoktur. Abbâs’ın edebî i‘câza dair görüşlerinin referans çerçevesinin Hattâbî, Bâkıllânî ve Cürcânî gibi i‘câz konusunda büyük eserler vermiş âlimler olduğu görülmektedir.