ORHAN OKAY’IN BATI MEDENİYETİ’NİN ETKİLERİ ÜZERİNE BAZI TESPİTLERİ

Özet

Medeniyetler birbiriyle savaş, din, ticaret, göçler vb. yollarla etkileşim içerisine girerler. Her medeniyet kendi içerisinde farklı yapılar barındırır. Aynı medeniyet dairesindeki devletlerin din, dil, gelenek ve göreneklerdeki ortaklıkları, onların zaman içerisinde birlikte hareket etmesini sağlayabilir. Özellikle bilgiyi elinde bulunduran toplumlar diğer toplumlara karşı avantajlı hale gelirler. Batı medeniyeti bilim ve teknikteki ilerlemelere paralel olarak kendilerini üstün görmeye başlamıştır. Türk tarihinde özellikle 19. Yüzyılda Batı’nın etkisi üst seviyeye çıkar. Bu durum medeniyetler arasındaki çatışmayı da artırır. Doğu ve Batı medeniyetleri arasındaki etkileşimi ve çatışmaları en iyi ifade eden ilim adamlarından biri Orhan Okay’dır. Okay, Türk dili ve edebiyatının olduğu kadar Türk kültürünün de önemli simalarındandır. O gerek çalışmaları gerekse hocalığı ve yetiştirdiği öğrenciler bakımından dikkate değer bir isimdir. Özellikle Yeni Türk Edebiyatı alanındaki çalışmaları ile edebiyat bilimine büyük katkılarda bulunmuştur. Okay, sanat ve edebiyat tarihçisi, bir aydın ve bir edebiyat silsilesi oluşturan bir akademisyendir. Orhan Okay’ın bir ilim adamı olarak en güçlü yönlerinden biri de medeniyete dair fikirleri ve çalışmalarıdır. Doğu ve batı medeniyetlerini yakından tanıyan yazar, bu hususları genellikle edebiyat alanındaki çalışmalara sindirerek ortaya koyar. Orhan Okay, medeniyetler çatışmasının daha belirgin göründüğü yirminci yüzyılda bir mütefekkir olarak çeşitli tespitlerde bulunarak sorunlara çözüm önerileri getirir. Bu makalede amaç, Orhan Okay’ın Batı medeniyetinin etkileri üzerine tespitlerini ortaya koymaktır.

Abstract

Civilizations war with each other, religion, trade, migration, etc. they interact in ways. Each civilization contains different structures within itself. The partnership of the states in the same civilization circle in religion, language, traditions and customs can enable them to act together over time. Especially societies that hold knowledge become advantageous over other societies. Western civilization began to consider themselves superior in parallel with the advances in science and technology. In Turkish history, especially in the 19th century, the influence of the West increases. This situation also increases the conflict between civilizations. One of the scientists who best expresses the interaction and conflicts between Eastern and Western civilizations is Orhan Okay. Okay is one of the important figures of Turkish culture as well as Turkish language and literature. He is a remarkable name in terms of both his studies, his teaching and the students he educated. He made great contributions to the science of literature, especially with his studies in the field of New Turkish Literature. Okay is an art and literature historian, an intellectual, and an academic who created a literary lineage. One of the strongest aspects of Orhan Okay as a scientist is his ideas and studies on civilization. The author, who is closely acquainted with the eastern and western civilizations, usually puts these issues in digestion to studies in the field of literature. Orhan Okay, as a thinker in the twentieth century, when the clash of civilizations seemed more prominent, makes various determinations and offers solutions to problems. The purpose of this article is to reveal the determinations of Orhan Okay on the effects of Western civilization.