Sıvı kapanım incelemeleriyle Siftil Tepe (Keban-Elazığ) civarı Au-Ag cevherleşmeleriyle ilişkili kuvars damarlarının jenetik açıdan irdelenmesi

Genetic interpretation using fluid inclusion studies of the quartz veins associated with Siftil Tepe (Keban-Elazığ) Au-Ag mineralizations

Özet

Keban (Elazığ) yöresi Siftil Tepe civarı, Keban Metamorfitleri (Permo-Karbonifer) ve Keban Magmatitleri (Üst Kretase)' nin yer aldığı stratigrafik bir istife sahiptir. İnceleme alanında K 65 G doğrultuda gelişmiş kırık sistemlerine yerleşmiş yer yerde serizit - klorit şistler içerisinde şistozite yüzeyleri arasına girmiş Au-Ag içeren kuvars ve oksitli cevher damarları bulunmaktadır. Au-Ag içeren cevherleşmelerinin mineralojik ve dokusal özelliklerim araştırmak amacıyla cevherli kütlelerden alınan örneklerde, cevher parajenezini, esas olarak pirit ve kalkopirit yanında limonit, karbonat mineralleri, hematit, nabit altın gibi oksidasyon zonunda gelişen mineraller ile kovellin, kalkozin, kuvars, sfalerit, galen, arsenopirit ve enarjitten oluşan sementasyon kuşağı mineralleri temsil etmektedir. Cevherleşme, ortalama olarak l .52 ppm Au, 6.98 ppm Ag ve % l .08 Cu içermektedir. Elementler arasındaki ilişki incelenmiş, Au/Ag arasında (r=+0.25), Au/Cu arasında (r-+0.74), Ag/Cu arasında ise yüksek olmamasına karşın (r=+0.42) pozitif bir ilişkinin varlığı gözlenmiştir. Elementlerin sıklık dağılımında, Au, Cu ve Ag log-normal bir dağılım sunmaklardır. Cevherleşmeler Keban Magmatitlerine ait siyenit porfirlerle ilişkilidir. Kuvars damarları bu porfirlerden 150-200 m uzaklıkta yüzeylemektedir. Bu damarların kalınlığı 25-50 cm ve uzunluğu ise 2-5 m aralığında değişmektedir. Intrüzif kütleye olan uzaklığına göre üç farklı kuvars damarından alınan örnekler içerisinde bulunan birincil ve ikincil sıvı kapanımlardan ayrıntılı mikrotermometrik ölçümler yapılmıştır. Mikrotermometrik ölçümler birincil ve ikincil sivil kapanımlarında yapılmıştır. Kapanımların çoğunda üç yada dört fazı birarada görmek mümkündür. Birincil sıvı kapanımların oluşum sıcaklıkları, ortalama 318-367°C değişirken, ikincil sıvı kapanımların oluşum sıcaklık ortalama 326-355°C aralığındadır. Birincil sıvı kapanımlarda, ortalama tuzluluk değeri 21,5-23 %NaCl eşdeğeri aralığında ve ikincil sıvı kapanımlarda ortalama tuzluluk değeri 5-9,5 %NaCl eşdeğeri aralığındadır. Birincil sıvı kapanımlarda tuzluk değerlerinin ikincil sıvı kapanımlara göre yüksek oluşu, birincil hidrotermal çözeltilerin, denizel sedimanlar içerisinde hareket ettiğini düşündürmektedir. Ancak ikincil sıvı kapanımlardaki düşük tuzluluk değerlerinin,kuvars damarlarındaki kırık ve çatlaklarda dolaşan ikincil hidrotermal çözeltilerin meteorik sular tarafından zamanla seyrelttiği fikrini desteklemektedir. Sıvı kapanım çalışmaları sonucu kuvars damarlarının katatermal evrede oluştuğu belirlenmiştir.

Abstract

The stratigraphy of the Keban (Elazığ) Siftil Tepe area is composed mainly Keban Metamorphites (Permo-Carboniferous) and Keban Magmatic rocks (Upper Createous). The auriferous and Au-Ag quartz veins are observed NE-SW strike tension fractures in sericite - chloryte shists. Ore samples have been studied mineralogical and texture features of Au-Ag ores. The associated minerals assamblage is made of pyrite, chalcopyrite, low fluorite, covelline, enargite, arsenopyrite, sphalerite, galenite, and native Au; oxite minerals hematite, limonite, carbonate minerals. The avarage of ore content is Au l,52ppm, Ag 6,98ppm, Cu 1,08%. The possitive correlation between Au and Ag, Au and Cu, Ag and Cu and this values distribution is log-normal. Microthermometric measurements made on primary and secondary fluid inclusions of quartz in three different quartz veins. Mineralization is connected with Keban Magmatif s syenite porphyries. Quartz veins are distant 150-200m from this porphyrs. The quartz veins are regularly developed, 25-50cm thick and 2-5m long. In primary fluid inclusions of quartz homogenization temperatures have interval average 318-366°C and in secondary fluid inclusions 326-355°C. In addition to primary fluid inclusions of quartz have salinity values interval average 21,5-23 wt %NaCl eq. In secondary fluid inclusions salinity values interval average 4-9,5 wt %NaCl eq. In primary fluid inclusions salinity values are high, implying circulations of primary hydrothermal fluids marine origin sediments. In secondary fluid inclusions salinity values are lower than primary fluid inclusions values. It is conciderated that meteoric fluids may have circulated in fault and fissure in quartz veins . In secondary fluid inclusions salinity values are low because, hydrothermal fluids have effected by meteoric water. In prymary fluid inclusion salinity values are high implying circulations of hydrothermal fluids in the marine sediments. All of the fluid inclusion studies are investigations on mineralization, suggest that quartz is mineralized in catathermal system.