YABANCI UNSURLU BOŞANMA DAVALARINDA HUKUK SEÇİMİ Aslı Bayata CANYAŞ

Özet

Yabancı unsurlu boşanma davalarında uygulanacak hukukun tespiti konusunda geleneksel olarak, Common law ülkelerinde lex forinin uygulanması anlayışı hâkimken; Kıta Avrupası hukuk sisteminde genellikle tâbiiyet bağlama noktasından hareket edildiği görülmektedir. Günümüz itibariyle ise boşanma hukuku alanında hem maddî hukuk alanında hem kanunlar ihtilâfı hukuku alanında daha liberal bir yaklaşımın yeşermeye başladığı gözlemlenmektedir. Maddî hukuk alanında,yasak olan boşanmanın mümkün hale getirilmesi, boşanmanın koşullarının esnekleştirilmesi, anlaşmalı boşanma gibi boşanma yanlısı (favor divortii) anlayışlara yer verilmektedir. Kanunlar ihtilâfı hukukunda ise, eşlere, boşanma davasına uygulanacak hukuku seçme imkânının tanınabildiği görülmektedir. Bu şekilde, tarafların kendilerini daha yakın hissettikleri hukukun uygulanabilmesi ve hukukî kesinlik ile öngörülebilirlik amaçlanmaktadır. Bu çalışmada, çeşitli hukuk düzenleri çerçevesinde konu incelendikten sonra, Türk mahkemeleri önünde, yabancı unsurlu boşanma davalarında tarafların hukuk seçme imkânlarının ihtimal dahilinde olup olmadığı tartışılmaktadır.

Abstract

ABSTRACT While determining the applicable law in international divorce cases, traditionally, application of lex fori is the main principle in Common law countries whereas nationality comes into prominence in Continental law system as a connecting factor. As of today, it might be possible to observe that a more liberal approach is emerging in the area of divorce law both in terms of substantive law and in the conflict of laws. In substantive law, favor divortii approaches such as enabling divorce which has been previously forbidden, facilitating the conditions of divorce, making divorce possible by mutual agreement are encountered gradually more. From the conflict of laws perspective, the spouses are granted the right to choose the applicable law to divorce. By this way, application of the law that the parties are most familiar with and legal certainty and predictability are aimed. In this study, after analyzing the subject from the perspectives of different laws, the possibility of choice of law in divorce cases heard before the Turkish courts is to be questioned.