Lise Öğrencilerinin Özel Gereksinimli Bireylere Yönelik Sosyal Kabul Düzeyleri

Social Acceptance Levels of High School Pupils Towards Individuals with Special Needs

Özet

Bu çalışmanın amacı, normal gelişim gösteren lise öğrencilerinin özel gereksinimli bireylereyönelik sosyal kabul düzeylerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda, psikolojik boyut üzerinemaddeleri yerleştirme yaklaşımlarından olan ve denek tepkilerine dayanarak maddeleriölçeklemeyi hedefleyen Guttman tipi bir ölçek oluşturulmuştur. Araştırmanın çalışma grubu,Adıyaman ilindeki çeşitli okullarda okuyan lise öğrencilerinden tabakalı ve amaçlı örneklemeyoluyla seçilen 492 katılımcıdır. Tarama modelinde olan bu çalışmada, lise öğrencilerinin özelgereksinimli bireylerle aynı mahallede, okulda, sınıfta, grupta ve sırada bulunmaya ne düzeydeistekli oldukları belirlenmiştir. Tüm özel gereksinim grupları için yeniden üretilebilirlik (>0,90)ve ölçeklenebilirlik (>0,60) katsayılarının önerilen ölçütleri karşıladığı ve ölçek maddelerininönsel dizilimlerinin oldukça yerinde olduğu görülmüştür. Araştırma bulgularına göre, liseöğrencilerinin ortalama sosyal kabul düzeyleri açısından, zihin engelli ve otizmli bireylerle aynımahallede, okulda ve sınıfta okumayı tercih ettikleri; aynı grupta çalışmayı veya sıra arkadaşıolmayı tercih etmedikleri görülmüştür. Öğrenme güçlüğü olan, işitme, görme ve fiziksel engellibireylerle aynı mahallede, okulda, sınıfta ve grupta bulunmayıı tercih ettikleri ancak sıraarkadaşı olmayı tercih etmedikleri anlaşılmıştır. Üstün zekalı/yetenekli bireylerle ise sözü edilentüm ortamlarla birlikte aynı sırada oturmayı da tercih ettikleri görülmüştür. Lise öğrencilerininsınıf düzeyleri açısından engelli bireylere yönelik sosyal kabul düzeyleri arasında anlamlıfarklılık bulunamamıştır (p>0.05). Araştırmada bulgular tartışılarak bazı önerilerdebulunulmuştur.

Abstract

The purpose of this study is to determine the social acceptance levels of normally developing high school students towards individuals with special needs. For this purpose, a Guttman-type scale was developed which aims scaling the items based on the responses of the subjects and placing the items on the psychological dimension. The study group involves 492 participants selected by stratified and purposeful sampling from students in different high schools in Adıyaman province. In this descriptive study, it was determined how high school students are willing to be in the same district, school, class, group and desk with individuals with special needs. The reproducibility (> 0.90) and the scalability (> 0.60) coefficients for all the special needs groups met the recommended criteria and the predominant order of the scale items was found to be in place. According to the findings, in terms of average acceptance levels of high school students, they preferred to be in the same district, school and classroom with mentally disabled and autistic individuals; however, they did not prefer to work in the same group or to be desk mate. It has been seen that they prefer to be in the same district, school, class and group with individuals having learning disabilities, hearing, sight and physical handicapped individuals, but they do not prefer to be desk mate. It was seen that high school students preferred to sit in the same desk with gifted individuals in addition to all the promised environments. There was no statistically significant difference between the social distances of high school students towards special needy individuals in terms of their class levels (p>0.05). Finally, the findings were discussed and some suggestions were made.