Atatürk Baraj Gölünde alabalık üretiminin oluşturduğu kirlilik yükünün araştırılması

An investigation of the pollution load caused by trout breeding in Atatürk Dam Reservoir

Özet

Bu çalışmada, Harran Üniversitesi Bozova Su Ürünleri Meslek Yüksek Okulu denetiminde Gökkuşağı alabalığı (Onchorynchus mykiss, Walbaum 1792) üretimi yapılan kafeslerin bulunduğu ortamdaki göl suyunun özellikleri incelenmiştir. Amaç, kafeslerde alabalık üreticiliği sebebiyle ortamda meydana gelecek olumsuzlukların belirlenmesidir. Bu amaçla 2000 yılında Mart-Ağustos ayları arasında numune alımı geçekleştirilmiştir. Referans olarak alabalık yetiştirilebilirliğinin araştırıldığı bir çalışmadan alınan ve ortamda henüz kafeslerin bulunmadığı dönemde yapılmış olan 1995-1996 yılı analiz sonuçları kullanılmıştır. Su numuneleri sıcaklık, pH, iletkenlik, çözünmüş oksijen, bulanıklık, toplam fosfor, nitrat, nitrit, amonyak, sülfat, fosfat ve kimyasal oksijen ihtiyacı değerleri açısından analiz edilmiştir. Sonuçlar, özellikle ortamda kullanılmadan kalan yemden ve balıkların metabolik faaliyetleri sonucu oluştuğu düşünülen atıklardan kaynaklanabilecek bir kirliliğin başlangıcını ortaya koymaktadır. pH dikkate alındığında kıta içi su kaynakları kalite sınıfı olarak ortam, III. sınıf bir kaynak olarak kabul edilebilir. Toplam fosfor değeri 2,37 mg/L ile ortam IV sınıf kaynak özelliği göstermektedir. Amonyak konsantrasyonu, ortalama 1,29 mg/L değeri ile ortamda balıklar için toksik düzeydedir. Nitrit konsantrasyonu açısından 0,07 mg/L ile ortam IV sınıf, nitrat konsantrasyonu açısından ise 9,20 mg/L değeri ile yaklaşık II. sınıf bir kaynak durumundadır. Dolayısıyla su kalite parametreleri içerisinde pH, toplam fosfor, amonyak, nitrit ve kısmen de olsa nitrat seviyeleri ortamda kirlilik yükünü arttırıcı yönde etki göstermektedir.

Abstract

In this study, characteristics of the reservoir water around the rainbow trout (Onchorynchus mykiss, Walbaum 1792) breeding cages controlled by Bozova Vocational Graduate School have been studied. The aim of the study is to determine the possible pollution load, that causes from raimbow trout breeding Sampling was made in March, April, May, June, July, August 2000 for this purpose. The results of a study carried out in the same environment in 1995-1996 when there were no cages were used as a reference. Water samples were analysed for the parameters of temperature, pH, conductivity, dissolved oxygen, turbidity, total phosphorus, nitrate, nitrite, ammonia, sulfate, phosphate and chemical oxygen demand. The results have indicated the beginning of a pollution in the reservoir which was thought to be caused especially by residual feed and wastes of metabolic activity. According to the fresh-water quality class index, the reservoir can be accepted as a III. quality class for pH and IV quality class for total phosphorus with the value of 2.37 mg/L. Ammonia concentration was determined as 1.29 mg/L which is a toxic level for the trouts. With a 0.07 mg/L nitrite concentration, the reservoir is determined as IV quality class for nitrite, and with a 9.20 mg/L nitrate level it is about II. quality class for nitrate. As a result of the study, it was identified that pH, total phosphate, ammonia, nitrite and partly nitrate levels around the trout breeding cages in the reservoir have been negatively effected the pollution load.