Dergiler / Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi / 2013 / Cilt: 50 - Sayı: 1
Achillea millefolium L. grubuna ait türlerde verim, uçucu yağ ve chamazulene içeriğinin belirlenmesi
- Sayfa
- 87–96
- DOI
- —
Özet
Yurdumuzda bugüne kadar Achillea millefolium grubuna ait bitkiler üzerinde uçucu yağ oranı ve bileşimini belirlemeye yönelik birçok çalışma bulunmasına rağmen, tarımsal özelliklerini saptamaya yönelik bir araştırma bulunmamaktadır. Bu araştırma da özellikle dünyada hem tıbbi hem de ticari olarak önemli iki alt tür olan Bulgaristan kökenli A. asplenifolia ve A. collina ile Türkiye kökenli A. millefolium subsp. millefolium ve A. millefolium subsp. pannonica ve ticari çeşit Proanın kültüre alınması, verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi, ticari olarak önemli olan Bulgaristan kökenli türlerde üstün genotiplerin saptanması, bunların uçucu yağ miktarı ve içeriğiyle ilişkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Bornova ekolojik koşullarında iki yıl süre ile tarla denemeleri yürütülmüştür. İncelenen özelliklerin A. millefolium grubuna ait türlere ve bu türlerin farklı populasyonlarına göre değişim gösterdiği, bazı populasyonlardan ilk deneme yılı üç biçim, ikinci deneme yılı iki biçim alındığı saptanmıştır. Genel ortalama yeşil herba verimlerinin ilk yıl 122.0-2070 kg/da, ikinci yıl 217.2-2456.4 kg/da, drog herba verimlerinin ilk yıl 51.1-671.7 kg/da, ikinci yıl 80.4-782.7 kg/da, drog çiçek verimlerinin ilk yıl 321.0-497.5, ikinci yıl 47.9-285.9 kg/da, uçucu yağ oranlarının ilk yıl % 0.15- 0.44, ikinci yıl % 0.27-0.78 arasında değiştiği belirlenmiştir.
Abstract
Although there are several studies to investigate essential oil rate and composition of plants belonging to Achillea millefolium group in Turkey, there are no researches on agricultural practice. Adaptation to field condition, determination of yield and quality parameters, selecting of high yielding genotypes originated from Bulgaria, and investigating of interaction of these parameters with essential oil amount and composition of two subspecies A. asplenifolia and A. collina originated from Bulgaria which are commercially important medicinal plants worldwide, another two subspecies A. millefolium subsp. millefolium and A. millefolium subsp. pannonica originated from Turkey and commercial cultivar Proa were aimed in this study. For this purpose, a field experiment was conducted in Bornova location for two years. The results were suggested that species belonging to A. millefolium group and different populations of these species differed in investigated parameters, some populations had three harvests in first year and two harvests in second year. Average green herbage yield ranged between 1220 and 20700 kg/ha in first year, 2172 and 24564 kg/ha in second year, drug herbage yield varied between 511 and 6717 kg/ha in first year, 804 and 7827 kg/ha in second year, drug flos yield ranged between 3210 and 4975 kg/ha in first year, 479 and 2859 kg/ha in second year, essential oil rate differed between 0.15 and 0.44 % in first year, 0.27 and 0.78 % in second year.