CARTOON CRISIS: HOMOGENEOUS CULTURE DISCOURSE AND THE MANIFESTATION OF ISLAMOPHOBIA IN DENMARK

KARİKATÜR KRİZİ: DANİMARKA'DA HOMOJEN KÜLTÜR SÖYLEMİ VE İSLAMOFOBİNİN TEZAHÜRÜ

Özet

30 Eylül 2005 tarihinde Danimarka'da Jyllands-Posten gazetesinde, İslâm peygamberine ve Müslümanlarahakaret içeren karikatürlerin yayınlanması üzerine çıkanolaylar, yüzün üzerinde kişinin ölümüyle sonuçlanmış- tır. Bunun öncesinde 11 Eylül 2001 tarihinde AmerikaBirleşik Devletleri'nde gerçekleştirilen saldırılarla başla- yan süreçten itibaren meydana gelen hadiseler genellikleHungtinton'ın 1993'te öne sürdüğü, 'medeniyetlerçatışması' teziyle izah edilmiştir. Ancak meselenin, me- deniyetler arasındaki çatışmanın ötesinde, birçok başkasosyal, ekonomik ve benzeri boyutları da göz önünde bulundurulmalıdır. Üstelik söz konusu hadiselerde çoklumedeniyetlerin rol aldığından bahsetmek zordur. Zirabaşlıca aktörlerin İslâm ve Batı dünyası olduğu görül- mektedir. Bütün bunlara ilâveten bu olayların sonuçlarıküresel boyutlara ulaşsa da, bilhassa karikatür krizindesebepler arasında yerel hususiyetlerin de bulunduğu gözardı edilmemelidir.Bu çalışmada karikatür olayı, hem Batı'daki İslamo- fobinin hem de Danimarka'daki İslamofobik tutumunve kültürel bir duruş ve felsefenin tezahürü olmasıyönleriyle ele alınacaktır. Karikatür krizinin yaşandığıdönemde Danimarka'da bulunmamız, sürecin sebepleri- ni ve sonuçlarını analiz etmede bizzat gözlemlerimizdenyararlanmamıza ve meselenin lokal boyutlarını da müşa- hede etmemize imkân vermiştir.

Abstract

Publishing the insultingcartoons of the Prophetof Islam and Muslimsin the Jyllands-Postennewspaper in Denmarkon September 30, 2005caused many conflicts, andover one hundred peopledied. The events thathad taken place since thebeginning of the attackson September 11, 2001 inthe USA were explainedby the argument of "clashof civilizations" that is putforward by Hungtinton in1993. However, beyondthe confusion betweencivilizations, many othersocial, economic and otherdimensions must be takeninto account. Moreover, itis difficult to talk about therole of multiple civilizationsin these events.Because it is obvious thatthe main actors are Islamand the Western world.In addition, although theconsequences of theseevents have reached globaldimensions, it should notbe overlooked that thereare local specialties amongthe causes, especially in thecartoon crisis.In this article, the cartoonswill be addressed bothby Islamophobia in theWest and by Islamophobicattitude in Denmark andby the cultural stance andmanifestation of culturalphilosophy in Denmark.The fact that I was in Denmarkduring the period ofthe cartoon crisis enabledme to take advantage ofmy own observations toanalyze the causes and consequencesof the process,and to observe the localdimensions of the issue