Türkiye’de kuram/modele dayalı hemşirelik araştırmalarının incelemesi

Özet

Hemşirelik disiplini kuram, araştırma ve uygulama olmak üzere üç temel ögeden oluşmakta ve bu ögeler karşılıklı etkileşim içinde hemşirelik biliminin gelişimine katkı vermektedir. Bu çalışmanın amacı ülkemizde hemşireler tarafından yapılan kuram ve modele dayalı araştırmaların nitelik ve niceliğinin incelenmesidir. Bu amaçla YÖK veri tabanı ve on-line tam metnine ulaşılabilen kaynaklar taranmıştır. Türkiye’de hemşireler tarafından kuram /modele dayalı 1995-2010 yılları arasında yapılmış 48 çalışmaya ulaşılmıştır. Hemşireler tarafından en fazla kullanılan kuram/model; Orem Öz Bakım Eksikliği Hemşirelik Teorisidir. Sonuç olarak ülkemizde hemşirelik araştırmalarında kuram/model kullanımı sınırlıdır. İncelenen çalışmalarda kuram/model kullanımında bir standardizasyonun olmadığı görülmüştür. Kuram /model temelli hemşirelik araştırmalarının desteklenmesi, kuramların/modellerin araştırmalarda nasıl kullanılacağına yönelik standardizasyonların tanımlanması önerilmektedir.

Abstract

Nursing discipline consists of three basic elements: theory, research and practice. These elements contribute to development of nursing science in mutual interaction. The purpose of this study was to investigate the quality and quantity of researches performed by nurses in our country based on theory and model. For this purpose, database of The Council of Higher Education and full texts articles available on-line were screened. There are 48 studies carried out by nurses in Turkey between 1995-2010 based on theory/model. The most commonly theory/model used by nurses is Orem’s Self-Care Deficit Nursing Theory in Nursing. As a result, the use of theor/model in nursing researches in our country is limited and it was observed that there was no standardization in using theories/models. It is recommended that theory/model-based nursing researches should be supported and that standardization regarding how to use theories/ models in researches should be identified.