Neoliberal Küreselleşme Sürecinde Borçlanma Ağları ve Borçlanma Örüntüleri Bağlamında Türkiye’de Köylü Çiftçiler

Peasant Farmers in Turkey in the Context of Debt Networks and Patterns during the Process of Neoliberal Globalisation

Özet

Hem küresel hem de yerel düzeyde yapısal değişim ve dönüşüm yaratan neoliberal küreselleşme sürecinde, küresel sermaye merkezleri ve onların aktörleri tarafından belirlenen politikalar 1980 sonrasında, Türkiye’deki tarımsal üretim biçimi ve üretim ilişkilerini de belirlemiştir. Tarımsal üretimin piyasa koşullarına tabi olmasını sağlayan bu politika değişikliği Türkiye köylüsünü, piyasa koşullarında savunmasız ve güvencesiz bırakmıştır. Üretim yapabilmek için piyasa dinamikleri üzerinden borçlanan köylünün üretim yapma çabası, bir borçlanma döngüsü oluşturmaktadır. Bu döngü tarımsal üretim süreçleri içinde borçlanma ağı ve borçlanma örüntüsü ortaya çıkarmaktadır ki bu ağın ve örüntünün kazananları, bankalar, küresel tarım işletmeleri, tüccarlar, tefeciler ve göreli olarak bölgenin zengin çiftçileridir. Kaybedeni ise hızla yoksullaşan ve kırdan tasfiye olan köylü çiftçilerdir. Özetlenen tespitlerden hareketle bu çalışmadaki temel amaç, neoliberal politikalara bağlı olarak oluşan piyasa mekanizması içinde borçlanarak üretim yapma çabasında olan köylü çiftçilerin içine düştüğü borçlanma ağını ve borçlanma örüntüsünü, alandan gelen verilerin ışığında tartışmak ve analiz etmektir. Bergama’nın ova köylerinde yapılan derinlemesine mülakatlardan elde edilen alan araştırmalarının sonuçlarına dayanan bu çalışmada, borçlanmanın köylü çiftçiler ve üretim biçimi üzerindeki dönüştürücü etkisi de irdelenmektedir.

Abstract

ctors, created many structural changes and transformation both in global and the local level also inevitably determined the mode of agricultural production and production relations in Turkey after the 1980s. This policy changes which ensured that the agricultural production was subject to the market conditions resulted in Turkish peasants’ vulnerability and insecurity in market conditions. Efforts of the peasants, who borrowed money or indebted through the market dynamics in order to continue their agricultural production, created (and still creates) a debt cycle for them. This cycle creates a network and patterns of debt and borrowing within the agricultural production processes, in which the winners of this network and patterns are the banks, the global agricultural enterprises, merchants, money-lenders and the region’s relatively wealthy farmers. On the other hand, the losers of the process are the peasant farmers, who are rapidly impoverished and liquidated. Moving through these summarized findings, the main aim of this paper is to discuss and analyze the debt network and borrowing pattern of peasant farmers, who try to continue to produce via borrowing within the decisiveness of market mechanism formed by neoliberal policies, in the light of data collected from the fieldwork. Based on the results of fieldwork data obtained from in-depth interviews in the lowland villages of Bergama, this study also examines the transformative effect of indebtedness on peasant farmers and on their mode of agricultural productio