İzmit Körfezi' nin doğusu, Adapazarı, Sakarya Deltası ve çevreleri Geç Kuvaterner (Holosen) çökellerinin özellikleri

The aspects of the Late Quaternary (Holocene) setting belog to the eastern Gulf of İzmit, Adapazarı, the Delta of Sakarya and their environments

Atike NAZİK, Nuşin AGASİ, İ. Erdal KEREY, Engin MERİÇ, Murat TIRAŞ, Esra ÇİL, M. Serkan AKKİRAZ, Cemal TUNOĞLU, Niyazi AVŞAR, Kapan Sevinç YEŞİLYURT, Funda AKGÜN, Musa ULUDAĞ

Özet

Bu çalışma; İzmit Körfezi'nin doğusu, Adapazarı, Sakarya Deltası ve çevrelerinde Holosen yaşlı çökeller içinde gerçekleştirilmiş olup, karotlu sondajlardan derlenen 86 örneğin ayrıntılı incelenmesine dayanmaktadır. Adapazarı çevresi sondajlarından elde edilen polen diyagramında Erken Holosen (yaklaşık olarak 11.300 BP yıl)'de özellikle Chenopodiaceae ve Compositae'li yüksek otsul polen yüzdesi ve Pinus ile Quercus'un varlığı gözlenmektedir. Deltaik ortamda hiçbir foraminifer türünün bulunmamış olması, delta üzerinde deniz etkisinin olmadığının göstergesidir. Orta Pleyistosen'de Sakarya Nehri ile bağlantılı olan izmit Körfezi'nin Geç Holosen'de batıya çekildiği saptanmıştır. Ayrıca sondaj kotları dikkate alındığında, değişik derinliklerde, birbirinden çok farklı sayısal yaşların elde edilmiş olması (11.300-3.780 BP yıl), bölgenin alçalma ve yükselmeler şeklinde tektonizma kontrolünde olduğunu belirtmektedir.

Abstract

This study is carried out on the settings of Holocene at eastern Gulf of İzmit, Adapazarı, Sakarya Delta and its vicinity, and based on 86 samples collected from the boreholes. The pollen diagram, based on the data from the boreholes drilled at Adapazarı and its vicinity, suggested that high herbaceous pollen percentages of particularly Chenopodiaceae and Compositae, and Pinus and Quercus were present during the Early Holocene (approximately 11.300 BP years). Absent of the foraminifers in deltaik environment indicates that there was no any sea effect on the delta. In addition, the Gulf of İzmit, which was connected to Sakarya River in the Middle Pleistocene, moved to west. Moreover, when the elevations of the boreholes and different numerical ages (11.000-3.780 BP years) assigned at different depths are considered, it can be concluded that the region was under the control of tectonic activities in the forms of subsidence and uplift.