TÜRKİYE'NİN YENİ PAZAR ARAYIŞLARI İÇİNDE AFRİKAÜLKELERİNİN YERİ VE ÖNEMİ

Özet

Türkiye'nin Afrika kıtasındaki ülkelerle ilişkileri 2000'li yılların başına kadar asgari düzeyde seyretmiş ve Türkiye'nin ne tutarlı bir Afrika politikası ne de Afrika'ya açılma gibi bir niyeti olmamıştır (Tepebaş, 2013: 320). Dolayısıyla başta Sahra-Altı bölgesi olmak üzere Afrika kıtası uzun yıllar marjinal ve incelenmeye değer görülmeyen bir bölge olarak kalmıştır. Kapsamlı bir Afrika politikası hedefi ile 1998 yılında ilk somut adım atılmış ve geniş kapsamlı bir eylem planı hazırlanarak Afrika kıtasındaki ülkelerle ekonomik, kültürel ve insani boyutlu ilişkilerin geliştirilmesi hedeflenmiştir (Aydın, 2014: 4). Özellikle son yıllarda AB ekonomisinin daralması, Afrika kıtasının ekonomik potansiyelinin farkına varılmasını sağlamıştır. Afrika ülkeleri ile olan ticaretimizin boyutları küçük gibi gözükse de 2003 yılından bu yana gerçekleşen artışlar, Afrika ülkelerinin ticaret potansiyelinin ne kadar büyük olduğunu ve gelecekte ne gibi fırsatlar yaratılabileceğini göstermesi bakımından önemlidir. Bu çalışmada, ilgili literatür içerisinde saklı duran bilgileri keşfetmeye ve yorumlamaya dayalı nitel araştırma ve analiz yöntemi uygulanmak suretiyle Türkiye'nin Afrika ülkeleri ile ekonomik ilişkilerinin geliştirilmesinin önemi üzerinde durulmuş ve bu ülkelerle olan dış ticaret hacmimizin geliştirilmesi amacıyla politika önerileri oluşturulmuştur. Ayrıca, tarihi ve kültürel bağlarımız olan Afrika kıtasındaki ülkelerin mevcut potansiyeli ve önümüzdeki dönemde uluslararası arenada giderek artacak önemleri göz önünde bulundurularak iş adamlarımızın ve akademisyenlerimizin bu konuya dikkatlerinin çekilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda karşılıklı beklentiler çerçevesinde yarar sağlayan ikili-bölgesel ilişkiler kurabilmesi için öncelikle akademik anlamda işbirliğine gidilmesi, genç akademisyenlerin Afrika üzerine çalışma yapmaya teşvik edilmesi, yazılı ve görsel medyada Afrika ülkeleri ile ilişkilere daha fazla yer verilmek suretiyle farkındalık yaratılması ve Afrika konusunda uzman yetiştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bir diğer önemli bulgu, kıtanın içinde bulunduğumuz yüzyılın en önemli rekabet alanlarından biri haline geldiği bir ortamda Türkiye'nin Afrika ülkelerini göz ardı etme lüksünün olmadığı ve deneyimli olduğu alanlarda Afrika ülkelerine teknik yardım ve eğitim desteği sağlaması ve işbirliği imkanlarını geliştirmesi yoluyla dış ticaret hacmimizin arzu edilen seviyelere ulaştırılabilmesinin mümkün olduğudur.

Abstract

Turkey's relations with countries in the African continent were at a minimumlevel until the early 2000s and Turkey had neither a consistent African policynor the intention of expanding to Africa (Tepebaş, 2013: 320). Thus, Africancontinent, especially Sub-Saharan region, remained as a marginal regionwhich was not worth being examined for many years. With a comprehensiveAfrican policy goal, the first concrete steps were taken in 1998 and the aim wasto promote economic, cultural and human relations with African countriesby making an exhaustive action plan (Aydın, 2014: 4). That the EU economyhas shrunk recently in particular has paved the way for the realization of theeconomic potential of the African continent. Although the dimensions of ourtrade with African countries seem small, the progress has been significant since2003 in terms of showing how great the trade potential of African countries isand what kind of opportunities it will be able to create in the future.The study focuses on the significance of the development of economicrelationships between Turkey and African countries by means of qualitativeresearch and analysis and recommends policies in order to improve our tradevolume. Moreover, taking into consideration of the current potential of Africancountries with whom we have historical and cultural ties and their graduallyincreasing importance in international arena, it has been concluded that it isessential for our academics to draw attention to this matter, have academiccooperation to build bilateral-regional relationships within the frame of mutualexpectations, encourage young academics to conduct studies on Africa andtrain specialists on African issues. Another significant finding is that Turkey doesnot have the luxury to disregard African countries considering the fact that thecontinent has become one of the most important competitive environments ofthe century. Turkey must provide technical assistance and training support forAfrican countries and promote cooperation opportunities in order to expandour foreign trade volume to desired levels.