Metin Türü ve Yazar Tercihleri Bağlamında Türkçe ile Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitapları Arasındaki İlişk

The Relationship between Turkish and Turkish Language and Literature Textbooks in the Context of Text Type and Author Preferences

Özet

Araştırmada, Türkçe ile Türk dili ve edebiyatı ders kitapları arasında metin türü ve yazarları bakımından bir devamlılık ilişkisinin olup olmadığının ortaya konulması amaçlanmıştır. Araştırmada, nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Çalışmada iki derse ait ders kitapları incelendiğinden nitel araştırma modellerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Doküman incelemesi modeline uygun olarak araştırmada Türkçe ile Türk dili ve edebiyatı ders kitapları taranmıştır. Amaç doğrultusunda ulaşılan veriler kategorilere ayrılmış ve anlamlandırılmıştır. Çalışmanın veri kaynağında, 2018 yılında yenilenmiş ortaokul Türkçe ve lise Türk dili ve edebiyatı ders kitapları yer almıştır. Ders kitaplarındaki metinlerin tür ve yazarlarına dair unsurlar içerik analizine tabi tutulmuştur. Araştırma sonucunda; şiir, hikâye ve tiyatro türünün 5. sınıftan, makale türünün ise 6. sınıftan 12. sınıfa kadar düzenli olarak devam ettiği belirlenmiştir. Türkçe ve Türk dili edebiyatı ders kitaplarında en fazla yer verilen türün şiir olduğu tespit edilmiştir. Türkçe ve Türk dili ve edebiyatı ders kitaplarındaki metinlerin çoğunluğu tek yazarlıdır. Ortaokul ve lise ders kitaplarında en çok Ahmet Hamdi Tanpınar’dan metinlere yer verildiği ardından Attila İlhan, Faruk Nafiz Çamlıbel, Ziya Osman Saba’nın geldiği görülmüştür. Bununla birlikte toplam 27 yazarın hem ortaokul hem de lise ders kitaplarında metinlerinin bulunduğu ortaya konulmuştur.

Abstract

In the study, it is aimed to reveal whether there is a continuity relationship between Turkish and Turkish language and literature textbooks in terms of text type and authors. In the research, a qualitative research approach has been adopted. Since the textbooks of two courses will be examined in the study, document analysis, one of the qualitative research models, was used. Turkish and Turkish language and literature textbooks were scanned in the research in accordance with the document analysis model. The data obtained for the purpose are categorized and made meaningful. The data source of the study included secondary school (5- 8. grades) Turkish and high school (9-12. grades) Turkish language and literature textbooks, which were renewed in 2018. Elements of the genres and authors of the texts in the textbooks were subjected to content analysis. As a result of the research, it has been determined that the genre of poetry, story and theatre continues regularly from the 5 grade and the article type from the 6 to the 12 grades. It has been determined that the most frequently used genre in Turkish and Turkish language literature textbooks is poetry. Most of the texts in Turkish and Turkish language and literature textbooks are the single author. Texts from Ahmet Hamdi Tanpınar are mostly used in secondary and high school textbooks. Then it was seen that Attila İlhan, Faruk Nafiz Çamlıbel and Ziya Osman Saba came. Together with these, it has been revealed that a total of 27 authors have texts in both secondary and high school textbooks.