Akut Lösemide Nüks Öngörüsünde Olası Şüpheli: Trombositopeni

The Probable Suspect in the Prediction of Relapse in Acute Leukemia: Thrombocytopenia

İpek Dokurel Çetin, Gül Nihal Özdemir, Tülin Tiraje Celkan, Mehmet Sarper Erdoğan, Hilmi Apak

Özet

Amaç: Çocukluk çağında, akut lösemi hastalarında nüks gelişmesi s ık olmamakla birlikte, mortalitesi yüksek bir komplikasyon olarak kar şımıza ç ıkmaktadır. Çalışmamızda, çocukluk çağı akut lösemi hastalar ının nüks riskinin öngörüsünde kolaylıkla kullanılabilecek kan belirteçlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kliniğimizde, 20 y ıllık süreçte akut lösemi tanısı alan 279 çocuğun verileri geriye dönük tarandı. Tüm verilerine ulaşılabilen 42 nüks gelişmiş ve 37 nüks gelişmemiş akut lösemi olgusu çalışmaya dahil edildi. Tüm hastaların, tan ı esnasındaki ve takip sürecindeki kan say ımı belirteçleri ve fizik muayene bulguları geriye dönük olarak değerlendirildi. Say ısal değişkenlerin kar şılaştırılmasında, Mann- Whitney U ve T- test kullanıldı. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında ise, Ki- kare testi kullanıldı. Bulgular: Nüks gelişen çocuk değerlendirildiğinde; yirmidört çocuk B-hücreli ALL, 10 çocuk T-hücreli ALL, 8 çocuk AML tanısı almıştı. Nüks gelişmeyen olguların ise; 26 çocuk B-hücreli ALL, 10 çocuk T- hücreli ve 1 çocuk AML tanısı almıştı. Remisyon sağlandıktan sonraki izlemde, nüks gelişen 24 hastada ve nüks gelişmeyen dokuz hastada tr ombositopeni görüldü. Tüm hastalar değerlendirildiğinde; remisyon sonrasında, trombositopeni görülen olgularda nüks gelişme riski istatistiksel olarak anlamlı şekilde yüksekti. Remisyon döneminde, ortalama 3.86 hafta devam eden trombositopeni görülen tüm hastalarda nüks geliştiği gözlenmiştir. Sonuç: Çocukluk çağı akut lösemi hastalarının, remisyon dönemindeki iz lemleri esnasında trombositopeni gözlenmesi, öncelikle tedavide kullanılan kemoteröpetiklerin ve olası gelişen infeksiyonların kemik iliğine olan etkisi ile açıklanabilir. Ancak, çalışmamız göstermiştir ki; remisyon dönemi sonrasında geli şen ve üç haftadan uzun süren trombositopeni varlığı nüks gelişiminin öngörüsünde, ulaşımı kolay bir kan belirteci olarak kullanılabilir.

Abstract

Objective: Relapse is not common in patients with acute leukemia in childhood, however it is a serious complication with high mortality rate . We aimed to predict relapse among pediatric acute leukemia patients in remission by using complete blood parameters which are used routinely in clinical practice. Materials and Methods: The data of 279 children diagnosed with acute leukemia in our clinic over a 20-year period were retrospectively reviewed. Fourty two children relapsed and 37 children non-relapsed acute leukem ia cases, all of whose data were available, were included in the study. Blood count parameters and physical examination findings at the time of diagnosis and during the follow-up were evaluated retrospectively in all patients. Mann-Whitney U and T-test were used for comparison of numerical variables. Chi-square test was used to compare categorical variables. Results: In the relapse group; twenty-four children were diagnosed with B-cell ALL, 10 children with T-cell ALL, and eight children with AML. In non- relapse group; 26 children had B-cell ALL, 10 children were diagnosed with T-cell and one child had AML. Thrombocytopenia was observed in 24 patients for the relapse group, compared to nine children in non- relapse group. After remission, the risk of relapse was significantly higher in patients with thrombocytopenia than in patients without thrombocytopenia among both groups. During the remission period, relapse was ob served in all patients with thrombocytopenia lasting for an average of 3.86 weeks. Conclusion: Thrombocytopenia during the remission period of pediatric acute leukemia patients can be explained primarily by the effect of chemotherapeutic drugs used in treatment and possible infections on the bone marrow. We demonstrated that the presence of thrombocytopenia which develops after the remission period and la sts longer than three weeks can be used as an easy-to-access blood parameter in the prediction of relapse.