Diz osteoartritinde radyografik olarak eklem aralığı mesafesi ölçümü tekrarlanabilir bir metottur

Quantification of the radiographic joint space width in knee osteoarthritis is a reproducible method

Özet

Amaç: Diz eklem aralığı mesafesinin (EAM) radyografik olarak ölçümü, osteoartrit (OA) progresyonunun değerlendirilmesinde yaygın olarak kullanılır ve OA hastalık modifikasyonunun değerlendirilmesinde Gıda ve İlaç İdaresi tarafından kabul edilen tek yapısal sonlanım ölçütüdür. Bu çalışmanın amacı, medial diz OA’sı olan hastalarda, ImageJ yazılımı (US NIH, Bethesda, MD, https://imagej.nih.gov/ij/) kullanılarak yapılan medial diz EAM ölçümlerinin uzun ve kısa dönem tekrarlanabilirliğini değerlendirmektir. Yöntem: Semptomatik medial diz OA’sı olan (Kellgren-Lawrence grade 2-3, 100-mm Görsel Analog skalada >30 mm ağrılı) 37 hastanın en fazla ağrı olan dizleri değerlendirildi. Diz 20° fleksiyon pozisyonunda, floroskopi eşliğinde posteroanterior grafileri (Lyon Schuss tekniği) çekildi. ImageJ yazılımı kullanılarak diz EAM, medial yarıda en dar yerinde ölçüldü, EAM olarak kayıt edildi. EAM ölçümleri, biri ImageJ yazılımı kullanımında tecrübeli, diğeri ise ilk kez ImageJ kullanan iki farklı gözlemci tarafından yapıldı. İki farklı gözlemcinin ölçümleri arasındaki değişkenlik, tecrübeli gözlemcinin ölçümlerinin tecrübesiz gözlemciye verilen 1-saatlik eğitim öncesi ve sonrası ölçümlerle karşılaştırılmasıyla hesaplandı. Aynı gözlemcinin farklı zamanlardaki ölçümleri arasındaki değişkenlik, tecrübeli gözlemci için uzun dönem (4 yıl ara ile) ve kısa dönem (3 hafta ara ile), tecrübesiz gözlemci için ise 1-saatlik eğitim sonrasında kısa dönem (3 hafta ara ile) olarak hesaplandı. Değişkenlikler, değişkenlik katsayısı (DK) ve sınıfiçi bağıntı katsayısı (SBK) istatistikleri kullanılarak hesaplandı. Bulgular: İki farklı gözlemci arasındaki değişkenlik (gözlemciler-arası değişkenlik), tecrübesiz gözlemciye verilen 1-saatlik eğitimden sonra belirgin olarak azaldı (DK %6,6’ya karşın %4,4; SBK 0,89’a karşın 0,98). Tecrübeli gözlemcinin uzun (4 yıl ara ile) ve kısa dönem (3 hafta ara ile) ölçümlerindeki değişkenlikler (aynı gözlemcinin ölçümlerindeki değişkenlik) birbirine benzerdi (DK %3,8’e karşın %3,5; ICC 0,97’ye karşın 0,98). Tecrübesiz gözlemcinin eğitim sonrasındaki kısa dönem (3 hafta ara ile) ölçümlerindeki değişkenlik de düşük bulundu (DK %3,8; SBK 0,98). Sonuç: OA hastalarında, diz ekleminde radyografik olarak eklem aralığının ImageJ kullanılarak ölçümü tekrarlanabilir ve güvenilir bir metottur. Açık erişimli ve ücretsiz olan bu yazılımın öğrenilmesi ve kullanılması kolaydır.

Abstract

Objective: Quantification of the radiographic joint space width (JSW) of the knee is a widely used method to evaluate progression of osteoarthritis (OA) and remains the only structural outcome accepted by the USA FDA to demonstrate OA disease modification. The aim of this study was to evaluate the short and long term reproducibility of medial knee JSW measurements using Image J software (US NIH, Bethesda, MD, https://imagej.nih.gov/ij/) in medial knee OA. Methods: Thirty-seven patients with symptomatic medial knee OA (Kellgren-Lawrence grade 2-3, pain on ambulation >30 mm on a 100-mm Visual Analog scale) were assessed. Semi-flexed (20°) fluoroscopy-guided posteroanterior knee radiographs (Lyon Schuss view) were obtained. Medial knee JSWs, defined as the narrowest inter-bone distance, were measured independently by two observers, one of which was an experienced observer and the other was a first time Image J user. Inter-observer variability (before and after one-hour training) and intra-observer variability, at short term (3 weeks) and long term (4 years) were calculated by using coefficient of variation (CV) and intra-class correlation coefficient (ICC). Results: One-hour training resulted in significant improvement in inter-observer variability (CV 6.6% vs 4.4%; ICC 0.89 vs0.98). Intraobserver variability at short term (3 weeks) was similar to long term (4 years) for the experienced observer (CV 3.8% vs 3.5%; ICC 0.97 vs 0.98). After one-hour training, intra-observer variability was also low for the first time Image J user (CV 3.8%; ICC 0.98). Conclusion: Radiographic quantification of the JSW of the knee in patients with OA using Image J is reproducible. ImageJ, which is an open access and free software, is convenient to apply and requires only brief training to obtain high reproducibility.