Aydınlanma Gelenekleri ve Politik Yansımaları

Özet

Aydınlanmanın eksiksiz bir tanımını yapmak zordur. Tanımın zorluğu Aydınlanmanın hayatın her yerine nüfuz etmesinden kaynaklanmaktadır. Aydınlanma hakkında söylenebilecek en genel şey, Aydınlanmanın bir zihinsel faaliyet olduğudur. Bu zihinsel faaliyetin kökenleri Batı’da ortaya çıkmıştır. Batı’da olan bu zihinsel faaliyet Avrupa’nın farklı coğrafyalarında farklı düşünce geleneklerini oluşturmuştur. Aydınlanma Fransa’da “rasyonalist” bir niteliğe, İngiltere’de “ampirist” bir karaktere bürünmüştür. Fransız Aydınlanması ile İngiliz Aydınlanması arasındaki bu farklılık, aynı zamanda toplumsal yapılar arasındaki farklılığı da doğurmaktadır. Bu bağlamda Fransız rasyonalizasyonu “kanlı devrim”e yol açarken, İngiliz ampirizmi “kansız devrim”e neden olmuştur. Bu makalede amacım Fransız rasyonalizasyonu ile İngiliz ampirizmi arasındaki farklılıkları ele alıp, bu farklılıkların toplumsal değişim üzerinde nasıl etkili olduğunu göstermektir.

Abstract

It is really difficult to make a full definition of the Enlightenment. This difficulty arisesfrom the fact that the Enlightenment has penetrated into not only many but all aspectsof life. The most common thing that will be spoken regarding the Enlightenment is thatit is a mental activity. The roots of this mental activity sprang up in the West. Thisintellectual movement in the West formed different traditions of thought in diversegeographies of Europe. The Enlightenment was shaped in a “rationalistic” quality inFrance and “empiricist” character in Britain The distinction between the FrenchEnlightenment and the British Enlightenment concurrently gave rise to the divisionbetween social structures. In this context, the British empiricism led to a “peacefulrevolution” whereas the French rationalization resulted in a “bloody revolution”. Inthis article, my aim is to deal with the distinctions between the French rationalizationand the British empiricism, and to display how these differences influenced on socialchange.