Modern ve Gelenekselin Birlikteliği: İsmail Habip Sevük’ün Sümer Kent İdeali ve Safranbolu Antep Sokağın Mekânsal Kültürü

The Coexistence of the Modern and the Traditional: İsmail Habip Sevük’s the Sumer City Ideal and the Spatial Culture of Safranbolu Antep Street

Özet

Birbirlerine yakın mesafede konumlanan Safranbolu ve Karabük iktisadi ve kültürel çatışmaların yaşandığı bir ikilemler atmosferine sahiptir. 20.yy başlarında Osmanlı konut dokusuna sahip Safranbolu gelenekseli simgelerken, bir köy yerleşim alanından modern kent kurgusuna evrilen Karabük ise Modern Türkiye Cumhuriyeti’nin bir teknoloji ve prestij işi olarak modernleşme projesinin önemli bir hamlesi olur. Jeopolitik yakınlıkları nedeniyle mecburi bir etkileşim sahasına taşınan bu iki yerleşmenin kültürel ve iktisadi çatışma hallerini, dönemin süreli yayınlarında ve günümüz araştırma yazılarında gözlemlemek mümkündür. Bu çalışma, Safranbolu ve Karabük’ün bir arada olamayan ama mekânsal ve kültürel açıdan bir aradalığını hayal eden dönemin ve İsmail Habip Sevük’ün her iki kentsel yerleşimi birleştirmeyi tasavvur eden Sümer Kent İdeali’nden feyz alarak, geleneksel ve modern mekân temsilinin 1950’lerden sonra bir sokak panoramasında bir araya gelişi ile mimari ve kültürel tercihlerin sonucunda ortaya çıkan tasarımlarını değerlendirir. Safranbolu Antep Sokağı bölgenin geleneksel ve modern üslup anlayışını birleştiren bir kent dokusuna sahip bir yapı grubunu tutarlı bir biçimde barındıran tek örneklem olduğu için çalışma sahası olarak belirlenmiştir.

Abstract

Safranbolu and Karabuk, which are located close to each other, have an atmosphere of dilemmas in which economic and cultural conflicts are experienced. While Safranbolu, with its Ottoman housing texture, symbolized the traditional at the beginning of the 20th century, Karabük, which evolved from a village settlement to a modern urban setting, became an important move in the modernization f Turkey displaying its technology and prestige. It is possible to observe the cultural and economic conflicts of these two settlements, which were moved to interaction due to their geopolitic proximity as is evident in the periodicals of the period and in scholarly research papers. This study is inspired by the period that witnessed Safranbolu and Karabük’s spatial and cultural coexistence which could be traced in İsmail Habip Sevük’s Sumer City Ideal which envisions combining both urban settlements, the traditional and the modern space. It evaluates its street panorama after the 1950s, and the design logic that emerged as a result of architectural and cultural preferences. Safranbolu Antep street is the only sample that contains a building group with a urban texture that combines the traditional and the modern.