Bursa Müzesi'nden Bazı Yeni Yazıtlar
Özet
Bu makalede Bursa Arkeoloji Müzesi'nin depo ve bahçesinde kaydedilen 2 adet yeni mil taşı ile 5 adet yeni mezar steli ele alınmaktadır. Müze yetkililerin verdiği bilgilerden, miltaşlarının Bursa çevresinden geldiği hemen hemen kesindir. Buna rağmen kesin buluntu yerlerinin bilinmiyor oluşu bu taşların hangi antik güzergah üzerinde konulmuş olduğunu belirlememizi imkansızlaştırmaktadır. İlk miltaşı Diocletianus-Maksimianus (İ.S. 293-305) dönemine aittir ve caput viae olarak gösterilen Prusa ad Olympum kentinden itibaren 5 millik bir mesafe vermektedir. İmparator Maksimianus'un adı, Constantinus tarafından damnatio memoriae'ya uğramasının sonucu olarak yazıt üzerinden kazınmıştır. Diğer mil taşı ise İmparator Philippus (İ.S. 244-249) devrindendir ve mesafe, diğer yazıta benzer şekilde 5 mil olarak gösterilmiştir. Makalede tanıtılan mezar taşlarından birisi Latince, bir diğeri Latince ve Yunanca çift dilli, diğerleri ise Yunancadır. İkisi (no. 4 ve 5 ) olasılıkla Geç Hellenistik Dönem'den, diğerleri ise Roma İmparatorluk Çağı'ndan olan mezar stelleri onomastik açıdan dikkate değer olup ayrıca iki adet yeni Thrak ismini de belgelemektedir. Yazıtların çevirileri ise şöyledir:1. “Hayırlı uğurlu olsun! Dindar, bahtiyar (ve) yenilmez Augustus İmparator Caesar Gaius Aurelius Valerius Diocletianus ve [[Dindar, bahtiyar (ve) yenilmez Augustus İmparator Caesar Marcus Aurelius Valerius Maximianus]] ve pek asil Caesar'lar Flavius Valerius Constantius ve Galerius Valerius Maximianus'a! Prusa'dan 5 mil(ia passuum).”2. “Hayırlı uğurlu olsun! İmparator Caesar Marcus Iulius Philippus, dindar, bahtiyar Augustus ve Marcia Otacilia Severa Augusta. 5 (milia passuum)”.3. “Hesperos oğlu Hesperos … oğlu ? Cocceianus'un beslemesi ve kahyası olan ve 50 sene düzgün bir şekilde yaşayan babasının anısına (bu steli diktirdi)”.4. “Taroulas oğlu Teres, Teres oğlu Dezizyris, Teres oğlu Isbizelmis'in. Elveda!”5. “Erkek ve kadın beslemeleri ve azatlıları, hamileri Medeios oğlu Meidias'ı altın bir çelenk ile onurlandırdılar.”6. “Vaicia, kendisi, biricik oğlu Iucundus ve kocası Vaiia? için anıları vesilesiyle (bu steli diktirdi)”. 7. “Titus'un azatlısı, Titus Anicius Eros. Elveda!”
Abstract
In this contribution are presented two new milestones and five grave steleai recorded during our epigraphic research in the depot and the garden of Bursa Archaeology Museum. It is difficult to establish where these milestones were erected, as the museum authorities are unable to provide precise information concerning their provenances. One of the milestones belongs to the reign of Diocletian-Maximian (293-305 A.D.) and gives a distance of 5 miles. The name of the Emperor Maximian was erased from the inscription following the damnatio memoriae after his death. The latter milestone dates from the reign of Philip the Arab (244-249 A.D.) and records the same distance of miles. Of the 5 funerary stones introduced, one is in Latin and one is bilingual, while the others carry Greek inscriptions. Two of the stelai (Nos. 4–5) date to the Late Hellenistic – Early Roman period while the other three (Nos. 3, 6–7) date from the Roman Imperial Age and are noteworthy from the onomastic point of view as they document two new Thracian personal names corresponding to the demographic structure of the region where the stelai were found.