Dergiler / Gephyra / 2019 /

Batı Lykia'da Ksanthos Hanedanlığı'nın karşıtları ve ardılları: Weχssere'ye ilişkin soruları yeniden ele alış

Opponents and successors of the Xanthian dynasty in Western Lycia: The Weχssere questions reconsidered

Dergi
Gephyra
Sayfa
29–81
DOI
—

Özet

Koray Konuk, Diether Schürr ve Frank Kolb tarafından yayımlanan birkaç yeni çalışmaya cevap olarak yazar, Erbbina’nın hâkimiyetinin bitişi ile Perikle’nin yükselişi arasında Ksanthos Vadisi’­nin tarihini yeniden kurgulamak ve bu dönemdeki temel politik figürlerin silsilesini oluşturmak için İ. Ö. 4. yy’dan itibaren Orta ve Batı Likya’daki mevcut nümismatik kanıtları bir araya getirmektedir. Yazar Weχssere adında ikiden az (ve aynı zamanda fazla) yönetici olmadığı şeklindeki geleneksel hipotezi savunmaktadır. Bu yöneticilerden ilki, olasılıkla ondan Ksanthos kentini almış olan Kheriga’nın bir çağdaşıydı. Esasen yaşlı adaşının bir oğlu ya da akrabası olması muhtemel olan ikincisi Orta Likya’dan Ksanthos Vadisi’ni işgal etmiş ve İ. Ö. 4. yüzyılın başında tiran Erbbina’nın hâkimiyetine son vermişti. Aynı şekilde belgelenen figürler Aruwãtijesi ve Ddẽñtimi olasılıkla ortak hükümdar ya da onların vekilleriyken, yazar Waχssebllimi, Waχssepddimi ve Uχssepddimi’nin muhtemelen sırasıyla yaşlı ve genç Weχssere tarafından kullanılan birleşik isim formlarından başka bir şey olarak görülemeyeceği düşüncesini taşımaktadır. Ayrıca yazar, nümismatik malzemenin de işaret ettiği gibi, her ikisinin de Perikle tarafından bozguna uğratılmasından önce Mithrapata ve Artumpara arasındaki bir çatışma olabileceği sonucuna ulaşmaktadır.

Abstract

In response to several recent studies published by Koray Konuk, Diether Schürr and Frank Kolb the author assembles the extant numismatic evidence of the early 4th century BC from Central and Western Lycia in order to reconstruct the history of the Xanthos-Valley between the end of the rule of Erbbina and the rise of Perikle and to establish the sequence of the principal political agents during that period. He is defending the traditional hypothesis that there were not less (but also not more) than two rulers with the name Weχssere. The first one had been a contemporary of Χeriga, who probably had taken the city of Xanthos from him. The second one, who might actually have been a son or a relative of his elder namesake, invaded the Xanthos-Valley from Central-Lycia bringing the reign of the tyrant Erbbina to an end at the beginning of the 4th century BC. While the likewise attested agents Aruwãtijesi and Ddẽñtimi were probably co-rulers or lieutenants, the author holds that Waχssebllimi, Waχssepddimi and Uχssepddimi are possibly to be seen as nothing else than composite name-forms used by the elder and the younger Weχssere respectively. Furthermore, the author comes to the conclusion that the numismatic material might point to a conflict between Mithrapata and Artumpara in Western Lycia before both were finally defea­ted by Perikle.

Anahtar kelimeler: Lykia, dinastik iskke basımı, yönetici sırası, Weχssere, Ksanthos