Memoratlara Göre Karaca Ahmet Sultan

Özet

Sözlü kültür içerisinde yer alan memoratların kişisel ve toplumsal hayatı etkileyen birçok işlevleri bulunmaktadır. İnsanların uyarılması, yanlış şeyler yapmalarının önlenmesi, doğru yola yönlendirilmesi, psikolojik yönden rahatlatma, sosyal hayatı düzenleme, inançları ve de-ğerleri pekiştirme, bu inanç ve değerleri gelecek nesillere aktarma gibi birçok fonksiyonları bulunmaktadır. Memoratlar, aynı inanç paydasında buluşan insanlar arasında eğitsel bir ileti-şim aracı, toplumsal bilinçaltını ve inançsal algıyı dışa vuran metinlerdir. Memoratlar, bazen dini şahıslarla rüya veya yakaza gibi yollarla kurulan iletişim şekilleriyle gerçekleşmektedir. Çalışmamızda bu bağlamda Anadolu’nun ve Rumeli’nin farklı coğrafyalarında yaşamış, Af-yonkarahisar, Ankara, Aydın, Bursa, Bolu, Denizli, Isparta, İstanbul, Kütahya, Makedonya, Manisa, Sakarya, Uşak gibi birçok yerde adına makam ve türbe kurulmuş, birçok keramet göstermiş, özellikle de devrinin halk hekimi olmasıyla tanınan ulu bir Alevi ereni olan Ka-raca Ahmet’in şahsı etrafında yaşanmış memoratlar incelenmiştir. İstanbul-Üsküdar Karaca Ahmet Sultan Dergâhında, Karaca Ahmet Sultan’ı ziyarete gelenlerle, alan çalışması yapıla-rak mülakat yöntemiyle, sözlü kültür ortamında derlediğimiz memoratlar, Karaca Ahmet’in fiziki yapısı, kıyafeti, asası, ondan beklentiler, talepler, uyarılar, geleceğe dair haber ve işaretler, onun türbesiyle ilgili memoratlar olmak üzere yedi başlık altında incelenmiştir. Ça-lışmamızda, yetmiş dört kişiden derlenmiş memorat metinleri özetlenmiş haliyle yer almıştır. Karaca Ahmet hakkındaki oluşan memoratlarda, onun kişilerin dünyasında nasıl oluştuğuna, kişileri nasıl etkilediğine dikkat çekilmiş, memoratların Alevi inancı içerisindeki yeri ile bu inancın değerlerine katkısı bağlamında işlevlerine dair tespit ve yorumlarda bulunulmuştu