MODERN ANLATIDA GELENEĞİN İZLERİ VE “BİN BEYAZ TURNA”

Özet

Kültür, toplumların tarihsel ve toplumsal gelişme süreçleri içinde yarattıkları maddi vemanevi değerler ile bunları yaratmada ve gelecek kuşaklara aktarmada kullanılan araçlarınbütünü olarak tanımlanmaktadır. Gelenek ise kültürün önemli yapı taşlarından biridir. Maddiolmayan ve kuşaktan kuşağa aktarılan kültür öğeleri şeklinde tanımlanabilen gelenek, aslında daranlamıyla bir toplumun belli konulardaki görüşleridir ve toplumsal yaşamın düzenlenmesinderol oynar. Genellikle aile, hukuk ve din gibi toplumsal kurumlar üzerinde etkilidir. Ancakzaman zaman bilim ve sanat üzerinde de etkili olmaktadır. Geleneğe ait kimi öğeler geçmiştengünümüze uzanır, farklı kültürlerde farklı biçimde yaşar ya da modern anlatıya damgasınıvurur. Kimi zaman da geleneksel olan ile modern olanın çatıştığı görülür. Geleneksel öğelerinmodern dünyanın baş döndüren hızı içerisinde yeni durumlara büyük bir uyumla varlığınısürdürdüğü de bilenen bir gerçektir. Bu çalışmada halk kültürünün bir parçası, sözlü geleneğinküçük bir öğesi olan turna motifinin Batıdan Doğuya ve geleneksel olandan modern anlatıyayansımasının sonuçları, bir edebî metin üzerinden irdelenmeye çalışılacaktır. Öncelikle Batıve Doğu kültürlerinde genelinde kuş, özelinde ise turna ve buna dair inanmalara kısacadeğinilecektir. Ardından Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Japon yazar Yasunari Kavabata’nın BinBeyaz Turna adlı romanında, geleneğin izleri aranacaktır. Geleneksel kültürün bir öğesininmodern anlatının kurgusu içinde yorumlanış biçimi ele alınacaktır.