KIRSAL ALANDAKİ KADINLARIN DOĞUM-DOĞUM SONU DÖNEMLE İLGİLİ GELENEKSEL UYGULAMALARI: KARAKSİ ÖRNEĞİ

Özet

Bu çalışma, geleneksel toplum yapısına sahip, farklı etnik ve kültürel unsurlarıbarındırdığından, oldukça zengin kültür mozaiğine sahip olan Hatay ili kırsalındayapılmıştır. Araştırmanın yapıldığı yer olan (eskiden köy olan) Karlısu mahallesi; Hatay’ınmerkezi Antakya’ya 5 km uzaklıkta 400 haneli ve 6000 nüfuslu eski bir yerleşim yeridir.Araştırma gebelik- doğum-lohusalık süreçlerinde anneye ve yenidoğana yönelik gelenekseluygulamalarını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Tanımlayıcı olarak yapılan araştırmadaörneklem seçimine gidilmemiş olup, gönüllü olan tüm kadınlara ulaşılması planlanmıştır.Çalışmada farklı yaş gruplarındaki 40 kadın ile yüz-yüze görüşülmüştür. Gebeliğe yönelikgeleneksel uygulamaların bazıları; pişmiş soğan cücüğünün vajinaya yerleştirilmesi, rahimçektirme, maydanozla hazırlanan içeriğin vajinaya yerleştirilmesi şeklindedir. Doğum sonupsikolojik problemlere yönelik geleneksel uygulamaların, lohusalıkta annenin yastığınınaltına bıçak, makas ya da ekmek koyma şeklinde olduğu; doğum sonu dönemde memebaşı çatlağında ve göbek bakımında sıklıkla zeytinyağı kullanıldığı; pişik tedavisineyönelik geleneksel uygulamalarda, beyaz toprak ve zeytinyağı kullanıldığı belirtilmiştir.Sınırlı sayıda kaynak kişi üzerinde yürütülen araştırmamızda, gebelikten loğusalığa uzanandönemde kadına ve yenidoğana yönelik geleneksel uygulamaların bilindiği ve sınırlı ölçüdede olsa uygulanıyor olduğu saptanmıştır. Ayrıca, Karlısu mahallesinde yaşayanların sağaltımamacıyla kullandıkları maddelerin büyük bir bölümünün gündelik yaşamda da kullanılabilenbitkiler ve bitkisel ürünler olduğu saptanmıştır