GELENEKSEL DOĞUMA HAZIRLIK UYGULAMALARININ GÜNÜMÜZ KENT TOPLUMUNA EVRİMİNE BİR ÖRNEK: “BEBEK KUTLAMA PARTİSİ”

Özet

İnsanın önemli geçiş dönemlerinden ilki olan doğum, yaşamın sürekliliği, soyun devamı veevliliğin pekiştiricisi olmak işlevleriyle mutluluk veren bir süreç olarak kabul edilmekte olup,bu süreçte icra edilen kutlama ve törenler, içinde bulunulan kültürün beklenti ve değerlerinebağlı bir şekilde ortaya çıkıp gelişmekte, değişmekte ve güncellenmektedir. Türkiye’degeleneksel toplum hayatında, doğumdan önce anne adayının ve bebeğin temel ihtiyaçlarınayönelik hazırlıkların yapılması, yaygın bir uygulamadır. Buna karşılık bugün kent toplumunda“baby shower” adıyla anılan, gittikçe yayılan, hatta ciddi bir sektör hâline dönüşen “bebeğehazırlık partisi” ya da “bebek kutlama partisi” olarak adlandırılabilecek kutlamalar sözkonusudur. Yurt dışında özellikle Amerika’da, anne adayının yakın arkadaşlarından biri ya dabirkaçı tarafından organize edilen bu partilerin temel amacı, annenin kendisi ve bebeği içinbelirlediği ihtiyaçlarının arkadaşları tarafından temin edilmesidir. Ağırlıklı olarak kadınlararasında düzenlenen bu kutlamalar, anne adayına moral desteği vermek, eğlenmek, dertleşiprahatlamak, dayanışma, yardımlaşma ve mensubiyet duygularını geliştirmek açısından daönemli işlevlere sahiptir. Türk toplumunda kısa sürede benimsenip yaygınlaşmasının nedeni,kanaatimizce, geleneksel toplum hayatında doğuma hazırlık sürecinde, anne adayına verilenmaddi ve manevi destek ile kısmi benzerliğidir.Makalede, bebek kutlama partileri içerikleri, düzenlenme şekilleri, yerleri ve zamanları,katılımcıları ve düzenleyicileri açılarından ele alınarak bireysel ve toplumsal işlevleriüzerinde tespit ve yorumlar yapılmıştır. Bu kutlamaların, geleneksel toplum hayatında hamile kadına maddi ve manevi bakımdan destek olan kadın akraba ve yakınların sözkonusu işlevini, mahalle aralarından çıkararak şehir ve hatta ülke sınırları dışına taşıdığıgörülmüştür. Yapısal ve işlevsel özellikleri bağlamında, yurt dışındaki “baby shower”partileriyle bire bir örtüşmekten ziyade, geleneksel altın günleriyle büyük benzerlik arz ettiğigörülmüştür. Bebek kutlama partileri üzerinde inceleme ve değerlendirmeler yapılırken sözlükaynaklardan ve çeşitli internet sitelerinden elde edilen veriler esas alınmıştır. Bu çalışma ilekent hayatının, geleneksel doğuma yönelik hazırlıkları ve uygulamaları ne şekilde etkilediğisorusuna da cevap aranmıştır. Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, anne vebebeğin ihtiyaçlarının temin edildiği çevre ve şartların değişmekte olduğu ancak işlevinbağlam üzerinden devam etmekte olduğu sonucuna varılmıştır