Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2017 / Cilt: 23 - Sayı: 90

ŞEHRİYAR’IN BİN BİR MASAL GECESİ BALİNANIN KARNI SEMBOLÜNÜN BİR ÖRNEĞİ OLARAK MASAL DİYARI

Sayfa
59–72
DOI
—

Özet

Bu çalışmanın amacı, Binbir Gece Masalları’nın çerçevesini oluşturan HükümdarŞehriyar ile Kardeşi Hükümdar Şahzaman’ın Öyküsü’nü Joseph Campbell’ın monomitizleğinde önemli bir yeri olan balinanın karnına göre çözümlemektir.Monomit, geçiş ritüellerinin genişletilmiş halidir ve yola çıkış, erginleme, dönüşolmak üzere üç temel bölümden oluşmaktadır. Bu bölümler, kişinin herhangi bir problemlekarşılaştıktan sonra kendi bilinçdışıyla yüzleşerek eski bağlarından kopuşunu öykülemektedir.Kişi böyle bir ruhsal süreçten geçmeyi başardıktan sonra eski alışkanlıklarından, bağlarındankoparak adeta yeniden doğacaktır. Psikanalitik olarak ise bu bölümler bilinçdışıylabilincin ayrılması, bilinçdışıyla yüzleşme ve ikisinin bir araya gelerek dengeli bir bütünlükoluşturmasıdır. Balinanın karnı ise bilinçdışıyla yüzleşme kısmıyla ilintilidir.Campbell, geçiş ritüellerinin genişletilmiş hali olarak ele aldığı bu sistemde özellikleSigmund Freud, Gustav Jung başta olmak üzere Melanie Klein ve Géza Róheim da içindeolmak üzere dört kuramcının görüşlerinden yararlanmıştır. Bu makalede ise Binbir GeceMasalları’nda Şehriyar’ın yaklaşık bin bir gece boyunca masal dinlemesi Campbell’ınbalinanın karnı başlığı, Jung psikolojisinde etkin imgelem, Freud psikolojisindeki gündüzdüşleri, Donald Woods Winnicott’un geçici nesne kavramlarıyla ilişkilendirilerek elealınacaktır.Ayrıca bu çalışmada, kahramanın etkin bir eylemde bulunmaksızın, masal dinleyerek,masal kahramanlarının anlatıları üzerinden olgunlaşması monomitin metaforlarla yapılanokunmasının nasıl daha da derinleştirilebileceği balinanın karnı alt başlığı örneğindenhareketle gösterilmektedir.

Anahtar kelimeler: Binbir Gece Masalları, balinanın karnı, etkin imgelem, gündüz düşleri