DOĞU KARADENİZ HAYVANCILARI VE ÇOBANLARI ARASINDA GELENEKSEL MESLEK HUKUKUNUN TEMSİLLERİ

Özet

Yazılı hukuk düzenlemelerinin henüz gelişmediği veya mevcut düzenlemelerin halkhayatının çeşitli alanlarında ihtiyacı karşılayamadığı durumlarda, topluluk tarafından sözlü vegeleneksel karakterde geliştirilen hukuk kuralları işlerlik kazanmıştır. Halk gruplarının her biribir ölçüde bir çeşit halk hukukuna sahiptir. Doğaları gereği çoğu zaman değişime dirençli olangeleneksel hukuk kuralları, başlangıçta karmaşık koşulları karşılamak üzere ortaya çıkarlar.Mevcut koşullar devam ettiği sürece işlerliklerini koruyan kurallar, koşulların değişmesi halindedeğişime uğrarlar. Geleneksel nitelikler taşıyan meslek organizasyonlarında halk hukukununtemsilinde sosyal hukukun genel ilkelerine, icra edilen mesleğin doğasından kaynaklanan özelhükümler de eklenmektedir. Bu bağlamda çobanlık gibi uygulama ve üretime dayalı dinamikmesleklerde, meslekî süreçlerin çeşitlilikleri ile uyumlu olarak uygulanan süreçler içinde ortayaçıkan ve takip edilebilen özel kurallar da geliştirilebilmektedir. Katılımcıları aynı amaçlar etrafındabirleştirmenin ve harekete geçirmenin yanında üretimin sürekliliğini sağlamayı amaçlayan her birgeleneksel kural, mesleğin zamanla bütün bir kurallar sistemine sahip olmasını sağlamaktadır.Bu çalışmada, Doğu Karadeniz bölgesinde hayvancılığa dayalı bir ekonomik modellegeçimlik ihtiyaçlarını karşılayan toplulukların ve bu topluluklar içinde çoban vasfıyla yer alantemsilcilerin meslek ekseninde geliştirdikleri veya uygulamaya devam ettikleri enformel hukukkuralları değerlendirilmeye çalışılacaktır. Alan araştırmaları ile tespit edilen geleneksel hükümlerinmeslekî uygulama alanları ve işlevleri çok yönlü olarak değerlendirilecektir.