Atasözlerinde Toplumsal Cinsiyet Algısı Olarak Kadın

Özet

Bireyin genel tutum ve davranışlarına ilişkin gözlem, yaşantı ve izlenimler zaman içerisindekalıplaşarak belli durum ve/veya olayları niteleyen kalıplaşmış sözlere dönüşür. Bu sözlerinsanın insana, insanın dünyaya ve içinde yaşadığı topluma karşı bakış açısını yansıtır. Bu bakımdanatasözü ve deyimler toplumların sosyo-kültürel bağlamda çeşitli kavram, olgu ve durumlarayönelik olarak geliştirdiği bakış açısı, değerlendirme ve yargıları içerir.Genel tarama modeline göre yapılandırılmış bu araştırmada atasözlerinde kadına yöneliktoplumsal cinsiyet algısı üzerinde durulmuştur. Kadının bireysel, ailevi ve toplumsal yaşamdanasıl algılandığı ya da nasıl algılatılmaya çalışıldığı araştırılmıştır. Kadın ve kadına yönelikatasözleri veya kalıp sözlerinin sıklıkla aile ve akrabalık ilişkileri bağlamında değerlendirildisaptanmıştır. Toplumların kadına bakış açısı kadının toplum ve aile yaşamında üstlendiği rollerlebütünleşmektedir. Kadın ve kadına yönelik toplumsal cinsiyet algısı dinî, ekonomik, siyasal, sosyalve kültürel açıdan farklılıklar taşımaktadır. Bunlara kadının cinsel bakımdan, eğitim ve aileviyönden nasıl algılandığı da eklenebilir. Bu ölçütler çerçevesinde atasözlerinde kadın kavramıüzerinde düşünce ve yargıların gerek olumlu veya olumsuz gerekse iç içe yer aldığı saptanmıştır.Bu araştırmanın sonucunda atasözlerinde kadının konumunun daha çok ataerkil bir aile yapısıiçinde erkek kardeş, baba ve/veya eşe göre belirlendiği görülmüştür.