Dergiler / Folklor/Edebiyat / 2018 / Cilt: 24 - Sayı: 95
Gogol’ün ‘Palto’sundan ‘Beyaz Mantolu Adam’ı Çıkarabilmek -Nesne’nin Özne Simülakra’sı-
- Dergi
- Folklor/Edebiyat
- Sayfa
- 171–186
- DOI
- —
Özet
Nesnenin özneyi ele geçirme adına yaptığı girişimler; onun arzu ettiği yanıtlarıvererek, ona inanırmış gibi yapmak ve onu kendi safına sürükleyerek onunyerine geçme çabasından ibarettir. Özne kendisinden kaçamadığı nesnenin birsüre sonra kurbanı olur. Bu durum, bugünün sosyal ağlarına bakıldığında dahanet bir şekilde gözlenir. Simülasyonun en belirgin özelliği en önemsiz olgularıbile kapsayan gerçeğin yerini alan modellerden oluşmasıdır. Yarattığı karakterlerile simülatif dünyada özneye çıkış yolu sağlayan Dostoyevski, üretim-tüketimçelişkisinde “Hepimiz Gogol’ün Palto’sundan çıktık” diyerek “Palto”yubir nesne olmaktan çıkarıp Kozmosun yerine koymaya çalışır. Gogol’ün“Palto”sunda nesne, özneyi ele geçirmeyi deneyerek istencini ve devingenliğinikesmeden sürdürür ve en nihayetinde Kozmosun yerine de geçer. Gogol’ün“Palto”su sadece kendi başına bir evren olarak kalmaz aynı zamanda simülatifdünyaya bıraktığı monadlar “Beyaz Mantolu Adam”ı doğurur. Bu çalışma Gogol’ün “Palto”sundan Oğuz Atay’ın “Beyaz Mantolu Adam”ını çıkarmagirişimi olarak nesnenin (Palto’nun) özne (Beyaz Mantolu Adam) simülakrasınıgerçekleştirme, Özne-Nesne ortaklığında (Peter Schlemihl) kozmosukeşfetme girişimidir