Türk Kültüründe Eril Mekân Örneği; Köy Odaları

Özet

Bu çalışmada, Türk kültür yaşantısı içinde sosyal ve kültürel kimliklerin alanıolarak ortaya çıkan köy odaları konusu ele alınmıştır. Erzurum iline bağlı Cinisköyünde de varlığını sürdüren ve halk mimarisi şeklinde oluşan bu odalar, yaranodası, delikanlı teşkilatı, adam odası gibi meskenlerle aynı özelliği taşımaktadır.Bu bağlamda eril odalar, geleneğin egemen olduğu kırsal alanlarda, fertlerin biryere ait olduğunu ve değerlerle donatıldığını hissettiği kamusal mekânlar olarakda önemli işlevlere sahiptir. Bölgesel olarak eril odalar ismi ile anılan umuma açıkmeskenlerde, oda ihtiyaçları imece usulü ve herfene şeklinde ortaya çıkan yardımlaşmaesasına göre düzenlenmiştir. Odaya katılım ve oda ile ilgili sorumluluklaralmanın gönüllülük esasına göre şekillendiği bu yapılanmada birlik, beraberlikve cömertlik duyguları Türk toplum yapısına ait ahilik ve fütüvvet anlayışındanbeslenmiştir. Ayrıca odalara yönelik oluşturulan aidiyetlik bağı, dini çerçevede engüçlü biçimde bu odalarda yaşanmaktadır. Bu çalışmada amacımız genel bir hipotezitest etmek değil, aksine insanların deneyimlerini ve bu deneyimlerini nasılanlamlandırdıklarını anlamaya çalışmaktır. Bunu yaparken, ergiş odaları ile ilgilibilgiler, belirli kişilerle, sözel etkileşimin doğal akışı içerisinde, kesin bir görüşmeprotokolüne bağlı kalmaksızın elde edilmiş; kısmen söyleşi havasında, yarı yapılandırılmışgörüşme tekniğiyle gerçekleştirilmiştir.