MODERNLEŞME DÖNEMİNDE OSMANLI İMPARATORLUĞU'NDA TARSUS VE MERSİN'DEKİ AZINLIK OKULLARI

MINORITY SCHOOLS IN TARSUS AND MERSIN IN OTTOMAN EMPIRE DURING THE MODERNIZATION PERIOD

Özet

19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren Tarsus ve Mersin kentinde yaşayan gayrimüslim Osmanlı vatandaşları ile yabancı devlet vatandaşları, bu dönemde eğitim alanında yapılan düzenlemeler ve reformlar sayesinde getirilen haklardan yararlanarak kendi okullarını açmış ve çocuklarının eğitimine yoğunluk vermişlerdir. Her iki kentte yaşayan Rum, Ermeni ve Maruni kökenli vatandaşlar sayıları az olsa da okullarını açmışlardır. Aynı dönemde Yabancı devletler de misyonerlik faaliyeti amacıyla bölgede okullar açmaya başlamışlardır. Bu okullar arasında bölgede açılan en önemli okul St. Paul's Institute olarak bilinen " Tarsus Amerikan Koleji"dir. Kolej 1888'de eğitim-öğretim faaliyetlerine başlamıştır. Yalnızca gayrimüslim ailelerin çocuklarını almışlardır. 1924'ten sonra genel olarak Müslüman ailelerin çocukları eğitim almaya başlamıştır. Tarsus Amerikan Koleji, hala günümüzde MEB'e bağlı olarak çalışmalarını sürdürmektedir. Mersin ve Tarsus'ta Fransız Katoliklerine ait kiliselerin bünyesinde eğitim-öğretim faaliyetinde bulunan kız ve erkeklere ait ayrı okulların bulunduğu görülmektedir. Bu okullar genelde ilk olarak ruhsatsız olarak kurulmuş, daha sonra ruhsat ve benzeri resmi evraklar tamamlanarak faaliyetlerini sürdürmüşlerdir.

Abstract

NonMuslim Ottoman citizens and foreign nationals, living in Tarsus and Mersin starting from the second half of the 19th century, had founded their own schools and concentrated on their child-ren's education thanks to the regulations and reforms undertaken in the education field. Citizens with Greek, Armenian and Maronite origins, residing in both cities, had founded their schools although these were few in number. Similarly, foreign countries had founded schoolsfor missionary purposes during that period. Tar- sus American College, which is also known as St Paul's Institute, isthe most important one among these schools. College became operational and started education servicesin 1888. Solely, non- Muslim students had been accepted to the school. In general, Muslim students were ableto attend this college only after 1924. Tarsus American Collegeisstill operational under the authority of the Ministry of National Education. There were also separated boys' and girls' schools operating wit- hin French Catholic Churches in Tarsus and Mersin. Generally, these schools were founded wit- hout any prior authorization. Later on, they obtained licenses and completed similarformal docu- mentsin orderto continue providing educationalservices. Majority of them terminated their services with the advent of the Unity of Education Law.