AHMED MİDHAT EFENDİ'NİN KALEMİNDEN DÜNYA TARİHİNİN KISA BİR TASVİRİ

Özet

Dünyada, özellikle de Batıda yaşanan gelişmelere kayıtsız kalınamayacağının anlaşıldığı 19. yüzyıl, Osmanlı tarihçiliğinde bütünsel görüşe sahip çalışmaların ortaya çıkmasını zorunlu kılmıştır. Ahmed Midhat Efendinin dünya tarihine ilişkin Tarih‐i Umumi, Mufassal Tarih‐i Kurun‐ı Cedide ve Kainat adlı çalışmaları hem kişisel merak ve ilginin hem de Osmanlı Devletinin bu alanda yaşadığı eksikliğin, ihtiyacın ve zorunluluğun bir ürünüdür. Bu çalışmada Ahmed Midhat Efendinin ilkçağlardan son zamanlara kadar dünya tarihindeki süreçlere yaklaşımı ele alınacaktır. Yazarın dünya algısı, medeniyet ve ilerleme sürecine yaklaşımı, bu süreçte Batı ve Doğunun birbirine karşı durumları, Osmanlı Devletini dünya tarihinde nereye konumlandırdığı hakkındaki düşünceleri bu makalede değineceğimiz konulardan olacaktır. Yazarın, bu eserlerinin içeriğine yönelik böyle bir çalışmanın olmaması, bu alandaki literatüre bir katkı anlamına da gelecektir.

Abstract

The 19th century in which it appeared to be impossible to be indifferent to the developments throughout the world, specifically the west, obliged global approaches among Ottoman historians. Being in line with that peculiarity of the century,the works of Ahmed Midhat Efendi, namely Tarih‐i Umumi, Mufassal Tarih‐i Kurun‐ı Cedide ve Kâinat, was a product of both personal concerns of the historians and the necessities of the Ottoman historiography. This paper focuses on Ahmed Midhat Efendiʹs approach to phasesin world history, from the antiquity to his own era. The main concerns of this paper are;the historians own perception of the world, hisideas on civilization and develepment, his positioning of West and East cultures in these processes and the position of Ottoman Empire in this overall formulation. The importance of the study isthat, there are few or no studies focusing on the content of Ahmed Midhat Efendiʹs works mentioned above.